Aydın’ın Efeler ilçesinde hayvanseverlerin kulakları kesik ve ön bacakları kırık olarak bulup, vefattan kurtardıkları denek tavşanı Zulu’nun kıssası Türkiye’nin canını acıtırken, Aksaray Üniversitesi’nde 2012’de alınan senato kararı gereği eğitim hedefli yapılan deneylerde, denek hayvanı kullanılmadığı belirtildi. Veteriner Fakültesi’nde misyonlu Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz, denek hayvanı yerine bilgisayardan simülasyon programları ve görüntüler kullandıklarını belirterek, “Buradaki en kıymetli gaye canlıları korumak. Araştırma yahut çalışma yaparken canlı hassasiyetini ve hayvanlarında bizim üzere emsal duyulara sahip olduğunu öğrenerek yetişmemiz gerekiyor. Onları laboratuvar gereci olarak görmememiz gerekiyor” dedi.
Üniversitelerde eğitim ve bilimsel araştırmalarda tavşan, fare ve kurbağa üzere hayvanlar denek hayvanı olarak kullanıyor. Aksaray Üniversitesi’nde ise eğitim emelli yapılan deneylerde 9 yıldır hayvan yerine bilgisayardan denek hayvanlarına ilişkin simülasyon programları ve görüntüler kullanılıyor. Veteriner Fakültesi’nde görevli Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz, 2012 yılından beri, alınan senato kararı gereği denek hayvanı kullanmadıklarını belirtti. Deney hayvanlarının 3 ana başlık altında kullanıldığını belirten Darılmaz, “Bunlardan birincisi eğitim-öğretim, ikincisi bilimsel araştırmalar, üçüncüsü de endüstriyel ve ticari maksatlı eser geliştirmeler halindedir. Bunlardan birinci basamak olan eğitim ve öğretim için dünyada hem tabiattan toplanan hem de laboratuvar hayvanı olarak milyonlarca canlı kullanılmaktadır. Fakat maket modeller, bilgisayar simülasyon programları, doku örnekleri üzere alternatif metotlarla eğitim-öğretimin sürdürülebileceğini bilimsel olarak da destekliyor. Bu nedenle senatomuzun 2012 yılında denek hayvanını kullanılmaması için karar aldı. Onun yerine bahsettiğimiz metotları uyguluyoruz” diye konuştu.
Darılmaz, Aksaray Üniversitesi’nin denek hayvanı kullanmaması istikametindeki uygulamasının da birçok sivil toplum kuruluşları tarafından desteklenip, örnek olarak gösterildiğini kaydetti.
HAYVANLARIN DENEY OLARAK KULLANMASI EĞİTME KATKI SAĞLAMIYOR
Sadece yükseköğretimde değil, lise eğitiminde de tabiattan toplanan kurbağa üzere canlıların kullanıldığını belirten Prof. Dr. Darılmaz, “Bu eğitim- öğretime yarar sağlamıyor. Tam tersine tabiattan milyonlarca hayvanın toplanması, biyolojik eksikliğe yol açmaktadır. Daha üst perdeden mevzuat düzenlemeleriyle öteki üniversitelerde yaygınlaştırılmasının ülkemiz ismine kıymetli olduğunu düşünüyorum. İkinci olarak bilimsel ve ticari maksatlı kullanılan hayvanlarda, etik kurallar konusunda kurumların sorumluluklarını yerine getirmesini bekliyoruz. Üniversite olarak kararımızdan memnunluk duyuyoruz. Bir sonraki evrede alternatif metotlar hayvan hakları muhafaza konusunda da yer alırsa bundan memnunluk duyarız” ifadelerini kullandı.
Darılmaz, eğitimde denek hayvanı kullanmamalarının en büyük nedeninin de canlıları korumak olduğunu belirtti. Darılmaz, ”Buradaki en değerli hedef canlıları korumaktır. Bir araştırma yahut çalışma yaparken canlı hassasiyetini ve hayvanlarında bizim üzere misal duyulara sahip olduğunu öğrenerek yetişmemiz gerekiyor. Onları laboratuvar malzemesi olarak görmememiz gerekiyor. Dünya genelinde birçok ülkede bakanlıklar benzeri kararı almış durumda. Biz de ülkemizde bu kararı uygulayan birinci üniversiteyiz” diye konuştu.
