Türk bilim insanlarının geliştirdiği, koronavirüsü 10 saniyede teşhis eden teşhis sistemi, İstanbul’da bir sanat aktifliği öncesinde 600 şahısta uygulandı. Sistemi geliştiren 4 bilim insanından biri olan Dr. Ali Aytaç Seymen, “Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Kolu’nda gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda yüzde 99 hassaslık ve özgüllük kıymetlerine ulaştık. En düşük viral yüklerde dahi yüzde 97’yi yakaladık” dedi.
Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi’nde (UNAM) Türk araştırmacılar tarafından koronavirüs teşhisini 10 saniyeye düşüren teşhis sistemi geliştirdi. Burundan sürüntü almadan koronavirüs teşhisi yapabilen nanoteknoloji temelli teşhis sisteme, ‘Diagnovir’ ismi verildi. Sistem, İstanbul’da gerçekleşecek bir sanat aktifliği öncesi 600 iştirakçide uygulandı.
“TÜM İZİNLERİMİZLE SAHADAYIZ”
Test kitini geliştirip eser kademesine getirdiklerini anlatan Felisya Biyomedikal İdare Heyeti Üyesi Dr. Ali Aytaç Seymen, “Şu anda büsbütün alanlarda olan viral yüke de bağlı olmak kaidesiyle 10 saniyede virüsü tespit eden bir teşhis sistemi geliştirdik. 10 saniye çok kısa bir mühlet üzere gelebilir ancak biz virüsün kendisini tanıyıp interdisipliner bir çalışma ile bir sistem geliştirdik. Bizim süratimiz buradan kaynaklanıyor. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Kolu’nda gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda çok yüksek oranları elde ettik. Yüzde 99 oranında hassaslık ve özgüllük bedellerine ulaştık. Türkiye’nin birtakım müsaade düzenekleri var. Bu çalışmaları oraya sunduk ve şu anda büsbütün uygulanabilir halde tüm izinlerimizle sahadayız” dedi.
“POZİTİF HASTALARI KAÇIRMA İHTİMALİ ÇOK DÜŞÜK”
PCR ya da bilgisayarlı tomografi üzere öteki teşhis yollarında viral yükün durumuna nazaran olumlu hastaların kaçırılabildiğini anlatan Dr. Ali Aytaç Seymen, “Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki etik şura çalışmalarımızda viral yükün çok daha düşük olduğu hadiselerde virüsü hala tespit edebildiğimizi gördük. Biyoistatistik kıymetlerimiz hayli yüksek çıktı. Yani yanılma hissesi epeyce düşük. En düşük viral yüklerde dahi yükse 97’lik bedelleri yakalayabildik” değerlendirmesinde bulundu.
AKTİFLİK ÖNCESİ SÜRATLİ TEŞHİS SİSTEMİ KULLANILDI
Günümüzde toplumsal hayatın baskılandığını ve süratli teşhis sistemlerinin konser, sinema, sanatsal aktiflik alanlarında kullanılabileceğini belirten Dr. Seymen, şunları söyledi:
“İnsanların büsbütün sıkıldığı bir noktadayız. Toplumsal hayat büsbütün baskılanıyor. Toplumsal hayatın açılabileceği her noktada alandayız. Artık yurt dışından gelen test sistemlerinin önüne geçmeye başlıyoruz. Bu teşhis sistemlerinin toplumsal hayatta aktivite ve etkinliklerde yerini alacağını düşünüyoruz. Turizmin de başladığı bu aylarda havaalanlarında bu testler kullanılabilir. En kıymetli toplumsal aktivitelerden birisi de konserler, sinemalar. Böylesi birçok alanda bu teşhis kitleri kullanıma hazır. Bugün ise bu alanda değerli bir sanat aktivesi var. Beşerler bu sanat aktivitesinin ziyaretine inançlı bir formda katılmak istiyor. Aktivitenin yöneticileriyle bir arada bu alanı sağlam hala getirdik. Alana girecek bireylere evvel bu alanda koronavirüs testi yapıyoruz.”
“AVRUPA’DAN DA TALEP GÖRMEYE BAŞLADIK”
Bu teşhis kitinin tabipler tarafından da tercih edileceğine dikkat çeken Dr. Ali Aytaç Seymen, “Karşılarına bir hasta geldiğinde pek çok teşhis sistemi tercih edebiliyorlar. Halbuki yalnızca ağız içi mukozasından alınan bir örnekle koronavirüs ancak önümüzdeki aylarda bununla bir arada benzeri semptom gösteren birçok hastalığı da tıpkı anda teşhis eden sistemler de geliştirme uğraşındayız. Artık yurt dışına da açılmanın vakti geldi. Bilhassa Avrupa’dan da talep görmeye başladık” sözlerini kullandı.
