TÜİK – Kişi başına GSYH kıymeti AB’nin yüzde 36 altında kaldı

İstanbul, 21 Haziran – Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan Satınalma Gücü Paritesi’ne (SGP) nazaran kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi 2020 yılı süreksiz sonuçlarına nazaran, 100 olan 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması, Türkiye için 64 oldu ve AB ortalamasının yüzde 36 altında kaldı.
Satınalma gücü paritesi (SGP) detaylı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanıyor. Böylelikle ülkeler ortasındaki fiyat seviyesi farklılıkları gideriliyor ve memleketler arası manada gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bilgilerine nazaran karşılaştırmalarda, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Hür Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 5 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk), 1 potansiyel aday ülke (Bosna-Hersek) ve Birleşik Krallık kapsandı.
Karşılaştırmalarda yer alan 37 ülke ortasında SGP’ye nazaran kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 266 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 31 ile Arnavutluk oldu. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 166 üzerinde, Arnavutluk ise yüzde 69 altında kıymete sahip oldu.
Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin karşılaştırılmasında kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla temel alınırken, tüketicilerin rölâtif refah seviyelerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili ferdî tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul ediliyor. 
Fiili ferdi tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet yahut kar emeli olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan (eğitim, sıhhat vb.) hizmetleri de kapsıyor.
Kişi başına fiili kişisel tüketim seviyesi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 72 oldu ve AB ortalamasının yüzde 28 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 37 ülke ortasında kişi başına fiili ferdi tüketim bedeli en yüksek ülke 131 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 40 ile Arnavutluk oldu.
Fiyat seviyesi endeksi, ülkelerin ulusal para ünitelerinin mukayeseli olarak döviz kuruna nazaran alım gücünün göstergesidir. Bir ülkenin fiyat seviyesi endeksi, 100’den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke kümesi ortalamasına nazaran “pahalı”, 100’den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke kümesi ortalamasına nazaran “ucuz” olarak söz ediliyor.
Türkiye’nin fiili ferdî tüketime ait fiyat seviyesi endeksi, 2020 yılı süreksiz sonuçlarına nazaran 32 oldu. Bu kıymet, AB ülkeleri genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan birebir mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 32 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.