Esma MURAT-Buğra BENLİOĞLU/İSTANBUL, 2’nci Abdülhamit tarafından yaptırılan, Galatasaray Lisesi’nin Yeni Çarşı Caddesi’ndeki duvarına bitişik 120 yıllık Hamidiye Çeşmesi, muhafaza altına alındığı demir parmaklıklar ortasında harabeye döndü.Tarihçi Süleyman Faruk Göncüoğlu, “Çeşmeyi korumak için yapılan kafes kâfi değil. Bu demir kafes yalnızca günü kurtarmak için yapılmış. Bu cins tarihi yapıtın etrafında bulunan otlar yapıta ziyan vermekte. Tıpkı vakitte çeşmenin monte edildiği yer çok sağlıklı değil. Çeşme bir an evvel cadde üzerine çıkarılmalı ve tekrardan hayata geçirilmeli” dedi.
İstanbul’un başta Tarihi Yarımada olmak üzere pek çok noktasında bulunan tarihi çeşmeleri, günden güne bakımsız kalmaları ya da tahribata uğramaları nedeniyle yok oluyor. Beyoğlu’ndaki Hamidiye Çeşmesi de yok olmaya yüz tutan çeşmelerden biri. 2’nci Abdülhamit’in tahta çıkışının 25’inci yıl dönümününde Galatasaray Karakolu’nun bulunduğu bölgede inşa edilen çeşme, imar çalışmaları nedeniyle bulunduğu yerden alınıp, Galatasaray Lisesi duvarına bitişik halde, demir kafes ve dikenli telle müdafaa altına alındı. Lakin burada bakımsızlıktan harebeye döndü. Çeşmenin önü ise, motokuryelerin park yeri haline geldi.
Tarihçi Süleyman Faruk Göncüoğlu, “Hamiye Çeşmesi, neoklasik üslupta inşa edilmiş. Bu çeşme şu an Galatasaray Lisesi’nin duvarına monte edilmiş durumda. Çeşmenin asıl yeri, İstiklal Caddesi’nde bulunan Galatasaray Karakolu. Lakin İmar çalışmaları nedeniyle çeşme buraya monte edilmiş. Bu çeşme, İstanbul’un Abdülhamit devrinde çağdaş sistemle getirilen su sisteminin bir örneği” dedi.
“ÇEŞME HAYATA GEÇİRİLİP, CANLANDIRILMASI LAZIM”
Hamiye Çeşmesi’nin hak ettiği pahası görmediğini belirten Göncüoğlu, “Biraz da olsa korunabilmek için üzerine bir kafes yapılmış lakin kâfi değil. Çeşmenin kurna sistemi kırılmış. Tıpkı vakitte etrafında bulunan otlar yapıta ziyan vermekte. Zira bu otlar taşların ortalarına girerek, taşların çatlamasına neden oluyor. Çeşmenin monte edildiği yer çok sağlıklı değil, çeşme cadde üzerine çıkarılabilir. Özcesi bu çeşme tekrardan hayata geçirilmesi ve canlandırılması lazım” diye konuştu.
“ÇEŞMEYİ KAFES İÇİNE ALMAK YALNIZCA GÜNÜ KURTARMAKTIR”
Çeşmeyi kafes içerisine almanın muhafaza sağlamayacağını vurgulayan Göncüoğlu, “Çeşmeyi kafes içerisine almak günü kurtarmak için yapılmış bir faaliyettir. Bu çeşme bizim birinci derece kültür varlığımız. Tıpkı vakitte bu çeşme periyodun mimarisi olarak çok değerli bir yapı. Bu çeşme buradan taşınarak, cadde üzerinde yer alması gerekir. Tabi çeşme hepsinden evvel uygun bir biçimde restore edilip, üzerine de tarihini anlatan bir tabela asılması gerekir” sözlerini kullandı.
“TİNERCİLER BU ÇEŞMENİN YALAK KISMINI KIRDI”
Çeşmenin 30 yıllık geçmişini bildiğini belirten mahalle sakini Süleyman Sarı ise, “Bu çeşmenin daha evvel yalak kısmı vardı. Fakat tinerciler bu çeşmenin yalak kısmını kırdı. Bu çemenin bir an evvel eski haline gelmesini istiyoruz” dedi.
Mahalle sakini Hidayet Kambaz da “Meşhur Hamidiye Çeşmesi burası. Ben 1952 doğumluyum, benim vaktimde bu çeşme akıyordu ve latifeler vardı. Şu an ise epeyce bakımsız durumda. Bence çeşmenin suyu bile kurudu” diye konuştu.
()
