Ali AKSOYER – Harun UYANIK / İSTANBUL, – TÜBİTAK Marmara Araştırma Gemisi, müsilaja karşı Marmara Denizi’ni karış karış tarıyor. Gemide çalışan 11 bilim insanı, her gün her metreden başka su örnekleri alıp, tabandan çıkardıkları çamuru inceleyerek, su altındaki müsilajı kameralarla kaydediyor. KHA’nın görüntülediği gemide bulunan son sistem teknolojilerle donatılan laboratuvarlarda aralıksız sürdürülen hummalı çalışmayla probleme tahlil aranıyor. TÜBİTAK Marmara Araştırma Gemisi Baş Uzman Araştırmacısı Hüseyin Tüfekçi, “Bu bilgilerden yola çıkarak nasıl bir tahlil önerisi olacak yakın vakitte göreceğiz. Bilim insanları olarak inşallah bu sorunun çözüleceğine inanıyoruz” diye konuştu.
11 BİLİM İNSANI, 12 DENİZCİ ARALIKSIZ ÇALIŞIYOR
TÜBİTAK Deniz ve Denizcilik Konusunda Ulusal Uygulamalı Deniz Araştırmaları Merkezi’nin 41 metrelik TÜBİTAK Marmara Araştırma gemisi 2013 tarihinde işletmeye alındı. Yerli mühendisler tarafından tasarlanan ve inşa edilen gemi, yüzde 60 yerlilik oranına sahip olarak yapıldı. Gemi, 24 saat aralıksız araştırma yapabilecek kapasiteye sahip. 12 denizci ve 11 bilim insanında oluşan grup, oşinografi, hidrografi, iklimsel dinamiklerin araştırılması, biyolojik çeşitliliğin belirlenmesi ve kirleticilerin denizel ortamı tesirlerinin saptanması konusunda çalışıyor. Gemide bir adet ıslak laboratuvar, kuru laboratuvar, biyoloji laboratuvarı, ısı denetimli laboratuvar ve bilgisayar laboratuvarı bulunuyor.
FARKLI AYRI DERİNLİKLERDEN SU ÖRNEKLERİ ALINIYOR
Müsilajın ortaya çıkmasının akabinde adeta alarma geçen TÜBİTAK Marmara Araştırma Gemisi’nde Marmara Denizi’nin taban suyunda bulunan oksijen sistemi olarak izleniyor. Bu nedenle gemide bulunan “Rozet Örnekleme” aygıtı, takım tarafından denize indirilerek belli metrelerde sudan örnekler alınıyor. Alınan örneklerle aygıt gemiye çıkarıldıktan sonra alındıkları metrelere nazaran şişelenerek, gemide bulunan laboratuvarlarda inceleniyor.
“VERİLERDEN YOLA ÇIKARAK NASIL BİR TAHLİL ÖNERİSİ OLACAK YAKIN VAKİTTE GÖRECEĞİZ”
Sudan alınan numunelerin gerisinde, denize bırakılan bir ağ ve kepçe yardımıyla hem müsilajdan, hem de taban çamurundan örnekler alınıyor. Alınan örnekler gemide bulunan laboratuvarlarda inceleniyor. TÜBİTAK Marmara Araştırma Gemisi Baş Uzman Araştırmacısı Hüseyin Tüfekçi, müsilaj çalışmaları konusunda bilgi vererek, “Bu gemi oşinografik bir araştırma gemisi. Denizlerimizdeki su kalitesini, kirliliğini ve bir ekip ekolojik ortamların, deniz tabanındaki ortamların ölçümleri yapılması ve bilgilerin elde edilmesi için değerli bilgi sağlıyor bize. Bilim insanlarımız çalışıyor, düzeneğiyle, oluşumuyla ilgili, tahlilleriyle ilgili. Etraf ve Şehircilik Bakanlığımızın entegrasyonu, uyumuyla Bilim insanlarımız çabalarıyla yakın vakitte bir tahlil bulacağımızı düşünüyorum. Biz de TÜBİTAK olarak üzerimize düşen misyonları yerine getirmeye çalışıyoruz. Elimizde gerek Marmara Denizi’nden, İzmit Körfezi ve öteki denizlerimizle ilgili birçok bilgi setlerimiz var. İlgili araştırmacılar bunları kullanabilir ilgili bakanlıkların müsaadesiyle. Bu bilgilerden yola çıkarak nasıl bir tahlil önerisi olacak yakın vakitte göreceğiz. Bilim insanları olarak inşallah bu sorunun çözüleceğine inanıyoruz” diye konuştu.
“FİZİKSEL, KİMYASAL VE TOKSİKOLOJİK ARAŞTIRMALAR YAPIYORUZ”
Çevre Yüksek Mühendisi Ersan Kuzkaya, “2014 yılından itibaren Marmara’nın tamamında ve başka tüm denizlerimizi izlemeye başladık. Bununla birlikte İSKİ ile yaptığımız bir çalışmayla Marmara ve boğazlarda 30, Karadeniz’de 2 noktada, toplam 32 başka noktada denizlerimizi izliyoruz. Bizim izlemelerde yaptığımız çalışmalar hem su kolonu boyunca, hem de tabandaki çamurdan aldığımız numunelerle devam ediyor. Bununla birlikte tabandaki çamurda çevresel uygun durumun belirlenmesi için izlediğimiz parametreler var. Bu izlemeler 2014 yılından itibaren günümüzde de devam ediyor. Bu müsilaj sorununun görülmesinde sonra da ağır olarak çalışmalarımıza başladık. Bizim öncelikli olarak müsilaj konusunda 2 tane kıymetlendirmemiz var; Yüzeydeki müsilaj Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nın yardım ve uyumuyla belediyelerin yardımıyla birlikte bir formda toplanıyor. Bunların bertaraf tekniğinin incelenmesi lazım. Bununla ilgili TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde fizikî, kimyasal ve toksikolojik araştırmalar yapıyoruz. Birebir vakitte şayet müsilaj tekrar geri kazanılıp değerlendirilebilecekse bununla ilgili hem geri kazanımı konusunda metan gazı hem de gübre olarak kullanılması konusunda çalışmalarımıza devam ediyoruz” dedi.
