Sera Gölü’ndeki kirliliğe ‘çökeltim havuzu’ tahlili

Tolga SAĞLAM- TRABZON’un Akçaabat ilçesinde, 1950’de meydana gelen heyelanın akabinde oluşan ve doğal hoşluğuyla öne çıkan tabiat parkı Sera Gölü, balçıkla kaplandı, Sera Deresi yatağına atılan çöplerin birikmesiyle kirlilik oluştu. Kısmen temizlenen gölün kalıcı olarak kurtarılması için Devlet Su İşleri’nce (DSİ) dere yatağına çökeltim havuzu yapılacak. DSİ Trabzon Bölge Müdürü Emre Akçalı, “Göl, taşkınlar yahut doğal akışlarla rusubat doluyor, bu da etraf halkında memnuniyetsizlik yaratıyordu. Gölümüz kirlilikten arınacak” dedi.
Akçaabat ilçesinde, 21 Şubat 1950’de Derecik Vadisi yamaçlarından kopan büyük kayaçların vadi tabanını tıkaması sonucu oluşan ve 11 yıl evvel ‘tabiat parkı’ ilan edilen Sera Gölü’nde, taşkın ve akarsuların taşıdığı rusubat nedeniyle kirlilik yaşanıyor. Sera Deresi yatağına atılan çöplerin de biriktiği göl yüzeyindeki kirliliğin kalıcı olarak ortadan kaldırılması için harekete geçildi. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından ‘Akçaabat Yıldızlı Sera Deresi Islahı 2’nci Kısım İkmali’ projesi hazırlandı. Mukavelesi imzalanan ve haziran ayında başlanacak kapsamlı çalışmayla Sera Gölü’ne akan derelerde ıslah tesisleri, köprü, menfezler yapılacak. Küçük boyutlu rusubatların göle karışmasını önlemek için de çökeltim havuzu inşa edilecek.
‘TAŞKINLARLA RUSUBAT DOLUYOR’
Sera Gölü’ndeki kirliliği önlemek üzere geçmiş yıllarda temizleme çalışması yaptıklarını anlatan DSİ Trabzon 22’nci Bölge Müdürü Emre Akçalı, “Sera Gölü maalesef taşkınlarla yahut doğal akışlarla rusubatla doluyor. Bu da etraf halkında memnuniyetsizlik yaratıyor. Bunun için vakit zaman makineli çalışmalar yapıyoruz lakin çok sık dolum yaşandığı için bunu önleyemiyorduk. Yapılacak projeyle bu kirliliğin büyük ölçüde önüne geçmiş olacağız” dedi.
‘1000 GÜNDE TAMAMLANACAK’
Projenin, 2019’da Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Akif Özkaldı’nın ziyareti sırasında gündeme geldiğini, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin talimatıyla da hazırlandığını söyleyen Akçalı, “Proje çalışmalarını 2020 yılında tamamladık ve ihaleye çıkarak kontratını imzaladık. Yer teslimi yapıldı ve yüklenici firma en kısa vakitte çalışmalara başlayacak. Üst havzada çok sayıda proje yapılacak; dere ıslah tesisleri, köprüler, menfezler, bunlarla birlikte toplam bin günlük iş mühleti öngörülüyor” diye konuştu.  
‘ÇÖKELTİM HAVUZU, KÜÇÜK BOYUTLU MALZEMEYİ TUTACAK’
Sera Gölü’nün üst havzasında bulunan tersip bentlerinin, büyük boyutlu rusubatları tuttuğunu lakin kirliliğe yol açan küçük boyutlu materyalin göle taşınarak, kirliliğe neden olduğunu kaydeden Akçalı, şunları söyledi: 
“Gölün yapısı gereği üst havzadan gelen rusubatla vakit zaman dolmakta. Biz de burayı temizlemek zorunda kalıyoruz. Geçtiğimiz yıl 180 bin metreküp rusubat temizledik. Bu temizleme çalışmalarını 3-4 yılda bir yapmak durumunda kalıyoruz. Üst havzada tersip bentlerimiz var. Gelen rusubattan iri olanları kum ve çakılı tutuyor ama askıdaki gereçler dere akışlarıyla birlikte geliyor ve doğal gölü dolduruyor. Bu projeyle çökeltim havuzu yapılacak ve askıdaki materyalin göle gelmeden çökeltilmesi ve tutulması sağlanacak. Bu sayede göl, doğal hoşluğuyla doğaseverlere hizmet verecek.” 
HEYELANLA OLUŞAN DOĞAL HOŞLUK
Göl, çok yağış sonucu 21 Şubat 1950’de Derecik Vadisi yamaçlarından kopan büyük kayaçların vadi tabanını tıkaması sonucu oluştu. Heyelan nedeniyle oluşan göl, Trabzon için en kıymetli turizm merkezlerinden biri haline geldi. Oluşum kıssası, barındırdığı canlı çeşitleri, kent merkezine yakınlığı ve suyun başlı başına çekim merkezi olması nedeniyle tanınan olan göl; Trabzon’a 10, Akçaabat kıyısına ise 3 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Ulaşımı kolay olan göl ve bölgesinde, her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti de ağırlanıyor.
GÖL KIYISINDAKİ DUVAR YIKILMIŞTI
Sera Deresi Vadisi’nde oluşan Sera Gölü’ne paralel uzanan kara yolunun genişletilmesi için bölgede perde beton duvar imaline başlandı. Bölgede göl görüntüsü olan otelde konaklayan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, büyük kısmı tamamlanan beton duvarı fark etti. Bakan Soylu, yakışıksız manzara oluşturduğunu belirttiği duvarın yıkılması talimatını verdi. Birçok çevrecinin de ‘Çin Seddi’ benzetmesiyle reaksiyon gösterdiği duvar, yıkıldı. Gölün doğal dokusuna uygun projenin hayata geçirilmesi için de çalışma yapıldı. Göl etrafında tehlike oluşturan alanlara klâsik duvar istinat sistemi olan betonarme perde ve taş duvarlara alternatif ‘GeoArme Geosentetik donatılı duvar’ yapıldı. Projede ayrıyeten 30- 40 santimetre fileli toprakla çalışma da yapılarak, göl etrafı yeşil örtüyle kaplandı.