Osmanlı Mezarlığı’nın taşları dolgu için kullanılmış

Ali Can ZERAY/EDİRNE, – EDİRNE’de, 15’inci yüzyıldan kalan Osmanlı Mezarlığı’ndaki mezar taşları kırılıp tahrip edildi. Mezar taşlarının temel ve dolgu materyali olarak kullanıldığını söyleyen Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Başkanı Prof. Dr. Engin Beksaç, “Müslüman, Hristiyan, Musevi bütün mezarlıklardan toplanan mezar taşlarının dolgularda, temellerde kullanıldığını, yakınlara kadar yolların altında kaldırımlarda görüldüğünü pek yeterli biliyorum” dedi.
Osmanlı İmparatorluğu’na 88 yıl başşehirlik yapan Edirne’nin Yeniimaret Mahallesi’ndeki Osmanlı Mezarlığı’ndaki mezar taşları yıllar içerisinde tahrip edildi. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Başkanı Prof. Dr. Engin Beksaç, ecdat yadigarı yapıtlara sahip çıkılmamasının üzücü olduğunu söyledi. Bölgenin mukadderatına terk edilmiş olmasının yürek burktuğunu ve taşların müdafaa altına alınması gerektiğini belirten Beksaç, “Şu anda bulunduğumuz bölge yaklaşık olarak 400-500 yıllık bir kabristan alanı. Buranın geçmişte çok yaygın olarak kullanıldığını biliyoruz. Yeniimaret’in eski Ayina kasabasının, Edirne tarihinde yeri çok büyük ve çok eski tarihlere kadar giden yerleşim bölgesi. Hiç yoktan burası 15’inci yüzyılın sonlarına kadar gidiyor. Bu bölgenin eski Osmanlı iskan bölgesi olduğunu biliyoruz ve bu nedenle de yaygın olarak kullanılan bir kabristan. Maalesef Edirne’de çok sık rastladığımız bir imaja burada da rastlıyoruz. Osmanlı mezarlarında daima karşılaşıyoruz ve kıymetli bir tahribat var. Üzücü olan, ecdada sahip çıktığını söyleyenlerin, sahip çıkmaması bizi üzüyor” dedi.
‘ECDADIMIZDAN KALAN MEZARLARI MÜDAFAAMIZ GEREKİYOR’
Ecdada karşı vazifelerin yerine getirilmediğini söz eden Beksaç, “Ecdat kabristanlarını korurdu, ecdat kabristanlarından kaçmazdı. Osmanlı geleneğinde Avrupa geleneklerinde olduğu üzere hortlak, vampirler ve abuk subuk yaratıkların dolaştığı inancı yoktu. Osmanlı ölmüş atalarıyla yan yanaydı, ecdadına sahip çıkarak yaşardı. Son yıkılış süreçlerine kadar ve Cumhuriyet’te bile bunu korudu. Bu son yıllarda şekillenen tahribatlarla birlikte, biz ecdadımıza karşı büyük bir günah işliyoruz. Burada gördüğümüz kabristan da yüz karalarından biri. Bu bizi çok üzüyor. Bu temelinde Osmanlı kimliği taşıyan insanların hepsi için bir keder. Türkiye’de Osmanlı hengameleri yapılıyor, işte size ispatlama vakti. Ecdadımızdan kalan kabristanları müdafaamız gerekiyor” diye konuştu.
‘ATALARIMIZIN MEZARLARINI YOK EDİYORUZ’
Bir ulusun en büyük tarihi mirasının mezar taşları olduğunu söyleyen Beksaç, “Savaşlarda neden daima mezarlıklara saldırılmıştır? Pek çok ülkede, Bosna’da, neden Osmanlı mezarlıkları yok edilmiştir? Bütün bu hücumlar, Osmanlı’nın evraklarını ortadan kaldırmak içindir. Tarihi de, kimliği de, izi de silmenin en hoş yolu mezarlıkları ortadan kaldırmaktır. Yok etmenin belirtisidir ve işin acısı biz kendi kendimiz, atalarımızın kabristanlarını yok ediyoruz. Bu en üzücü noktalarından biri. Bu mezarlıkta Osmanlı askerleri, bayanlar ve o kadar çok insan var ki, mesela burada 16 ve 17’nci yüzyılın tek tip taş örnekleri de var” sözlerini kullandı.
‘DOLGU GERECİ OLARAK KULLANILDI’
Prof. Dr. Beksaç, “Edirne’de mezar taşları dolgu taşı olarak kullanıldı. Müslüman, Hristiyan, Musevi, bütün mezarlıklardan toplanan mezar taşlarının dolgularda, temellerde kullanıldığını, yakınlara kadar yolların altında kaldırımlarda görüldüğünü pek uygun biliyorum. Mezar taşları bu formda kullanıldı” dedi.