ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının dördüncü gününde Orta Doğu hava trafiğinde kriz derinleşti. Bölgedeki birçok büyük havalimanı ya tamamen kapalı ya da sınırlı kapasiteyle hizmet veriyor.
Dünyanın en yoğun uluslararası havalimanlarından biri olan Dubai Uluslararası Havalimanı da operasyonlardan etkilenen merkezler arasında yer aldı. Günde 1000’den fazla uçuşa ev sahipliği yapan havalimanındaki kısıtlamalar sürerken, Körfez merkezli taşıyıcılar sefer planlarını yeniden düzenlemek zorunda kaldı.
Körfez’in önde gelen havayolu şirketleri Emirates ve Qatar Airways, özellikle Avustralya–Avrupa hattındaki popüler rotalarda kapasite düşürmeye gitti. Krizin başlamasıyla birlikte yolcular alternatif güzergâhlara yönelirken, seyahat acentelerinde yoğunluk yaşanıyor.
Avustralya merkezli Flight Centre Seyahat Grubu’nun Küresel Genel Müdürü Andrew Stark, çağrı merkezlerine ve mağazalara yapılan başvurularda yüzde 75 artış görüldüğünü belirtti. Stark, Avustralyalı yolcuların Çin, Singapur ve Houston gibi merkezler üzerinden Kuzey Amerika bağlantılı alternatif rotalarla Birleşik Krallık ve Avrupa’ya ulaşmaya çalıştığını ifade etti.
Uçuşlar Uzadı, Maliyetler Arttı
Asya ile Avrupa arasında direkt uçuş yapan bazı havayolları, kapalı Orta Doğu hava sahasını aşmak için Kafkaslar üzerinden kuzeye ya da Mısır üzerinden güneye yöneliyor. Bu yeni güzergâhlar uçuş sürelerini uzatırken yakıt tüketimini de artırıyor. Petrol fiyatlarının yükseldiği bir dönemde artan operasyonel maliyetlerin, uzun vadede bilet fiyatlarına daha fazla yansıması bekleniyor.
Asya Pasifik Havayolları Birliği Başkanı Subhas Menon, Orta Doğu hava sahasının büyük ölçüde devre dışı kalmasının bazı şirketler için ciddi bir mali yük oluşturduğunu belirterek, yüksek maliyetle sürdürülen Avrupa seferlerinin havayollarının kârlılığını zayıflatabileceğine dikkat çekti.
Alternatif Merkezler Öne Çıkıyor
Havacılık danışmanlık şirketi Alton Aviation’a göre, yolcuların Körfez merkezli havayollarından uzaklaşması durumunda, alternatif merkezler üzerinden uçuş sunan şirketler kısa vadede avantaj sağlayabilir. Bu kapsamda Cathay Pacific, Singapore Airlines ve Turkish Airlines gibi taşıyıcıların öne çıkabileceği değerlendiriliyor.
Ancak talep artışı fiyatlara da yansımış durumda. Reuters’ın aktardığına göre, Asya’dan Londra’ya kısa vadeli rezervasyonlar sınırlı kalırken, mevcut biletler yüksek fiyatlardan satışa sunuluyor. Cathay Pacific’in 11 Mart’a kadar Hong Kong–Londra hattında ekonomi sınıfında yer kalmadığı, söz konusu tarihte ise tek yön bilet fiyatının en az 2 bin 705 dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Bölgedeki askeri gerilimin sürmesi halinde küresel hava ulaşımında aksaklıkların ve yüksek fiyat baskısının devam etmesi bekleniyor.
