Müsilajla çabada ‘midye’ önerisi

ANTALYA, – AKDENİZ Üniversitesi (AÜ) Su Eserleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Jale Korun, Akdeniz’in, akıntılı yapısıyla müsilaj oluşumuna karşı avantajlı olduğunu söyledi. Korun, Marmara Denizi’nde müsilajla gayrette doğal filtre vazifesi gören midye kullanılmasını önerdi.
AÜ Su Eserleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Korun, Antalya Büyükşehir Belediyesi iştiraki ASAT Genel Müdürlüğü ile müsilaj riskine karşı bilimsel araştırmalar için protokol imzalayan üniversitede yapılacak çalışmalarla ilgili bilgi verdi. Prof. Dr. Korun, olağanda deniz planktonlarının yapılarında muhakkak oranda bulunması gereken karbon, azot ve fosforun ortamdaki kirlilik nedeniyle karbon ölçüsünde artma, azot ve fosfor ölçüsünde da azalma yaşandığını, bunun sonucunda canlı organizmanın gerilime girdiğini söyledi. Müsilajı, gerilime giren planktonların hücre dışı salgılarının artması sonucu sümüksü yapının oluşması olarak söz eden Korun, ayrıyeten plankton çoğalmasını besin, su sıcaklığı, ışık üzere birçok faktörün tetiklediğini kaydetti.
‘AKINTI, ANTALYA’NIN ŞANSI’
Akdeniz’de müsilaj tehlikesi konusunda bilgi veren Prof. Dr. Korun, “Akdeniz yapısal olarak Marmara Denizi’nden farklıdır. Marmara Denizi iç deniz ve Karadeniz’den gelen üst akıntı ve altta da Akdeniz’den gelen tuzluluğu daha yüksek olan su var yani iki farklı su katmanı var. Marmara’nın altında oksijeni düşük Akdeniz suyu duruyor ve karışım olmuyor. Hasebiyle bu durum Marmara Denizi’nin yapısını daha hassas hale getiriyor. Akdeniz kıyısında yer alan Antalya, körfeze sahip. Antalya Körfezi’nde farklı akıntılar olduğu ve daha açık havzaya sahip olduğu için Akdeniz müsilaj oluşumuna karşı avantajlı durumda” dedi.
Prof. Dr. Korun, Marmara Denizi’nin iç deniz olmasının yanında deniz trafiği, evsel ve ziraî atıklar, İzmit ve etrafında sanayinin ağır olmasının müsilaj oluşumuna sebebiyet verdiğini söyledi.
‘ŞİMDİDEN TEDBİR ALIYORUZ’
Akdeniz’de şimdilik Marmara’daki üzere tehlike olmadığını lakin ilerisi için tedbir almak ismine protokol imzaladıklarını belirten Prof. Dr. Korun, şöyle konuştu:
“Akdeniz Üniversitesi, Büyükşehir Belediyesi ve ASAT ile imzalanan protokol sayesinde Antalya’da iç sular, kaynak suları, yüzeysel sular ve deniz suyu takip edilecek. Fakültemizdeki hocalarımızla ve ASAT Genel Müdürlüğü çalışanlarımız ile belli noktalardan izleme yapacağız. Hem sularımızın hem de deniz suyunun kimyasal, fizikî ve mikrobiyolojik parametreleri ölçülecek, yorumlanacak. Parametrelerde rastgele bir değişiklik olursa bu durumu evvelce görüp önlemler alınacak.”
‘DOĞAL FİLTRE OLARAK MİDYE KULLANILABİLİR’
Prof. Dr. Korun, Marmara’da müsilajla çaba konusunda da doğal yol önerdi. Plankton çoğalmalarına karşı doğal olarak filtre misyonu gören canlıların, planktonları aşikâr oranda baskılayabileceğini ve kullanılabileceğini söyleyen Korun, ağır sanayinin bulunduğu ABD’nin Rhode Island eyaletinde istiridye, midye üzere kabuklu su üretimi yapıldığını söyledi. Midyelerin filtre olarak deniz etraf kirliliği çalışmaları için âlâ model olduğunu kaydeden Dekan Korun, doğal biyolojik filtre vazifesi gören canlıların makul bölgelerde özel olarak yetiştiriciliği yapılarak, bölgenin daha pak kalmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
‘BİREYSEL OLARAK DA SORUMLUYUZ’
Böyle durumlarda kurumların sorumluluğunun büyük olduğunu belirten Prof. Dr. Jale Korun, bununla birlikte kişisel olarak suları kirletmemek gerektiğini, meskenlerde dahi atık su ölçüsüne dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Korun, “Su Eserleri Fakültesi olarak araştırma gemimiz ile yaptığımız su altı araştırmalarında da denizin altında pek çok yabancı cisim görüyoruz. Bunu tabiat getirmiyor, biz elimizle atıyoruz. Bu yalnızca denizi kirletmek değil, denizde bulunan canlıların da ziyan görmelerine sebep oluyor. Tabiatın istikrarı var. Aşikâr yere kadar devam ediyor, ondan sonra tepki veriyor. Maalesef biz kendimizi tabiata adapte edemiyoruz, o bize değil biz ona uymak zorundayız” diye konuştu.