Lise öğrencilerinden asansörlerde koronavirüs bulaşını azaltacak sistem

Kadir GÜNEŞ- Ahmet ATMACA/GAZİANTEP, – GAZİANTEP’te özel okul öğrencileri, pandemi sürecinde insanların yakın temasta olduğu asansörlerde koronavirüs bulaş riskini azaltabilecek sistem geliştirdi.
Özel Sanko Okulları’nda eğitim gören lise öğrencileri Yiğit Settar Evgülü, Gökçe Bilge, Mustafa Ali Şahin, ‘Covid-19’ projeleri ile TÜBİTAK 52’nci Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Müsabakası’nda bölge birincisi oldu. Finalde Türkiye birinciliği hedefiyle yarışacak öğrencilerin çalışması için patent başvurusu yapıldığı bildirildi.
‘VİRÜSÜN ASANSÖRLERDE YAYILIMINI AZALTMAK İÇİN PROJE GELİŞTİRİLDİ’
Okulun Genel Müdürü Fırat Mümtaz Asyalı, öğrencilerin salgınına karşı teknolojik gelişmeleri araştırdıklarını söyleyerek, “Öğrencilerimiz virüsün asansörlerde yayılımını azaltmak için proje geliştirdi. Temelinde bu çalışma disiplinler ortası çalışma. Mevcut asansörlerde havalandırma sistemi var. Lakin bu sistem türbülans formunda içerdeki havayı döndürüyor. Bu da içerdeki virüsün yayılmasına sebep oluyor. Öğrencilerimiz bunun için laminar dikey akım sistemini araştırdılar. Bu sistem daha çok ameliyathanelerde siterilazson için kullanılıyor. Hava dimdik aşağıya veriliyor ve tekrar bu hava aşağıdan dışarıya alınıyor. Öğrencilerimiz laminar sisteminin asansörlerde de çalışacağını ispatladılar” dedi.
Projeyle ilgili patent başvurunu yaptıklarını anlatan Asyalı, projenin öbür bir boyutunun da yapay zeka olduğuna dikkat çekerek, “Bu proje ile asansörlerdeki kilo kısıtlamasını kişi sınırlamasına çevirerek yapay zeka ile ikaz sistemi oluşturacağız” diye konuştu. 
‘PROJENİN ÜRETİME GEÇMESİNİ İSTİYORUZ’
Proje danışmanlarından olan öğretmen Neriman Ersönmez, robotik ve bilişim derslerinde öğrencilerin toplumsal soruna odaklanmalarını sağladıklarını söyledi. TÜBİTAK ve TEKNOFEST üzere platformlarda projelerini yarıştırdıklarının altını çizen Ersönmez, “Yaptığımız sistemin benzerinin olmaması patent başvurusu için bize sebep oldu. Patentimizi aldıktan sonra seri üretime geçerek öğrencilerimizi bu manada desteklemek istiyoruz. Literatür taramamızı yaptık. Yapay zeka ve laminar akımın kullanıldığı sisteme şu anda rastlamadık. Bu yüzden patent müracaatında bulunabildik. Bu sistemi geliştirerek tam bütüncül hijyen sistemi planlamak istiyoruz asansörlerde. Bu sistemi yalnızca asansörlerde de değil birebir vakitte kapalı yerlerde, ofislerde, sınıflarda da uygulamak istiyoruz” dedi.
‘KAPALI ALANDA BULAŞ RİSKİNİ AZALTMAYI HEDEFLİYORUZ’
Projede yer alan okulun 9’uncu sınıf öğrencisi Mustafa Ali Şahin, kapalı alanlarda bulaş riskinin daha fazla olduğunu görünce bu türlü bir çalışma yaptıklarını belirterek, şöyle konuştu:
“Kapalı alan olan asansörlerde bu uygulamanın da eksik olduğunu hissettik. Bu alanda hiçbir çalışmanın da olmadığını görünce projeye çalışmaya başladık. Asansörlerde kullanılan mevcut havalandırma sisteminin bulaş riskini artırdığı bilinen gerçek. Bunu engellemek için mevcut havalandırma sistemini değiştirmeye karar verdik. Laboratuarlarda ve ameliyathanelerde de mikro partikürlerin yayılmasını engelleyen laminar akımı asansör kabinine entegre ettik. Projemizde havayı üstten iten alttan çeken iki farklı fan var. Üstten havayı iten fanda tampon bölge var. Tampon bölgeyi kullanmamızın sebebi merkez ve kanat ucundaki akım farkı nedeniyle türbülans oluşuyor. Türbülansın oluşmasını istemiyoruz zira virüsün yayılmasına sebep oluyor. Tampon bölge akımı dengeleyip hepa filtreye havayı gönderiyor. Hepa filtre de akımı sistemli halde aşağıya indiriyor ve birebir vakitte alttaki fan da havayı çekip dışarıya tahliye ediyor.”