Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zuhal Gerçek, koronavirüsün vücutta çoğalmasını engelleyen yeni bir etken madde geliştirdi. Geliştirdiği etken maddenin Covid-19’a yakalanan hastalara verilen ilaçlarda kullanılabileceğini ifade eden Doç. Dr. Gerçek, “Virüsü vücudumuza aldığımızda virüs hemen sayısını arttırmaya başlıyor. Bu ilaç ise virüsün kendini replike etmesini engelliyor. Dolayısıyla virüs sayısı minimumda tutulduğu için kişi hastalık semptomlarını göstermeyebilir bile” dedi.
Doç. Dr. Zuhal Gerçek, üniversitenin organik araştırma laboratuvarında antiviral bileşikler sentezi üzerine çalışma başlattı. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erol Erçağ ve Dr. Deniz Ceyhan’ın da destek verdiği çalışmalarla Doç. Dr. Gerçek, Covid-19 tanısı konan hastaya verilen ilaçlarla olan bir bileşenin daha etkili olanını geliştirdi. Çalışmada sentezlenen 7 adet yeni bileşiğin vücuda giren virüsün çoğalmasının önüne geçtiği laboratuvar ortamında yapılan deneylerle kanıtladı. Bileşenin Covid-19 ilaçlarında kullanılması durumunda, hastanın koronavirüsü az semptomla atlatabileceği görüldü.
Doç. Dr. Zuhal Gerçek, çalışmada sentezlenen bileşiklerin tüm insanlığın uğraştığı Covid-19 salgınına karşı bir umut olacağını düşündüğünü söyledi. Doç. Dr. Gerçek, “Bu amaçla 7 tane yeni malzeme sentezledik. Bunların Covid-19 RNA’sı ile Sars Cov-2 RNA’sı ile etkileşimlerine baktık. Bizim hedeflediğimiz bileşikler Covid’e karşı mücadelede virüsün çoğalmasını engellemek üzere kurgulandılar. Virüs RNA’sı ile olan etkileşimlerini çalışmaya destek veren Tekirdağ Üniversitesi’nden akademisyenlerimiz çalıştılar. Bizim sentezlediğimiz aktif bileşiklerin RNA’ya bağlanma enerjilerini şu anda kullanılan Covid ilaçlarıyla karşılaştırıldı. Bu karşılaştırma sonunda sentezlediğimiz maddelerin hidroksiklorokinonun çok üstünde etkili olduğu, NSF 12 ve NSF 15 proteinlerine bağlanma aktivitesinin de çok daha fazla olduğu kanıtlanmış oldu” dedi.
‘KİŞİ, HASTALIK SEMPTOMLARINI GÖSTERMEYEBİLİR’
Çalışmada ortaya çıkan bileşiklerin bir diğer özelliğinin üretim sentezlerinin çok kolay olması olduğunu söyleyen Doç. Dr. Gerçek, bu sayede maliyetin düşük verimin ise olabildiğince verimli olmasının hedeflendiğini belirtti. Bunu başardıklarını ifade eden Doç. Dr. Gerçek, şu ifadeleri kullandı:
“Kullandığımız yöntem sayesinde çok fazla türevlendirme şansı mevcut. Virüsü vücudumuza aldığımızda virüs hemen sayısını arttırmaya başlıyor. Bu ilaç ise virüsün kendini replike etmesini engelliyor. Dolayısıyla virüs sayısı minimumda tutulduğu için kişi hastalık semptomlarını göstermeyebilir bile. Bu çalışmayı geliştirmek için bizimle ortak çalışacak bir gruba ihtiyacımız var. Biz sentezlenen moleküllerin RNA’lar ile etkileşimlerini yaptık. Enzim içerisinde kararlı bir şekilde kaldığını kanıtlamak için etkileşimin simülasyonunu da gerçekleştirdik. Simülasyon sonucunda molekülün çok güzel bir şekilde yerleştiği ve burada kararlı olarak kaldığı da ispat edilmiş oldu.”
