İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI Mart bilgilerine nazaran, Mart ayında kesimlerin tamamı “girdi maliyetlerinde güçlü artış” bildirdi.
İSO açıklamasına nazaran, Mart ayında üretimdeki en süratli genişleme ana metaller dalında oldu ve sadece üç bölümün yeni siparişleri artarken, ağaç ve kağıt eserleri ile giysi ve deri eserleri dışındaki tüm bölümler ek işçi aldı. Tedarik zincirlerindeki aksamalar, tüm kesimlerin ortak külfeti olmayı sürdürdü. Hammaddelere erişimdeki zorluklar ve TL’deki zayıflık, enflasyonist baskıların yükselmesinde tesirli oldu.
Mart anketi sonuçlarını kıymetlendiren IHS Markit İktisat Yöneticisi Andrew Harker, şunları söyledi:
“Sektör bazlı son datalar, içerdiği kimi olumlu gelişmelere karşın firmaların faaliyetleri olumsuz etkileyen bir dizi faktörle uğraşmak zorunda kaldığını açık bir formda gösteriyor.
“Sektörlerin birçoklarında üretimin genişlemesi ve istihdamdaki genele yaygın artışların devam etmesi Mart anketinin olumlu gelişmeleri olarak kayda geçti.
“Umut verici bir öteki gelişme, yeni ihracat siparişlerinin birkaç bölümde artmasıydı. Bu durum COVID-19 salgınının getirdiği zorlukların akabinde milletlerarası talebin güçlenmeye başlamış olabileceğine işaret etti.
“Yeni ihracat siparişlerindeki güçlü büyüme, bilhassa giysi ve deri eserleri kesiminin toplam yeni siparişlerinde bir yılı aşkın müddettir birinci sefer artış kaydedilmesinde rol oynadı.
“Öte yandan, tedarik zincirlerindeki aksamalar önemli biçimde devam etti ve tüm bölümler, gereksinim duydukları malzemelerin temininde zorluklarla karşılaştı. Bu durum enflasyonist baskıların artmasında da tesirli oldu. Yılın başındaki kısa süreli toparlanmanın akabinde Türk lirasında tekrar başlayan bedel kaybı, yakın gelecekte maliyet enflasyonunu artıracak gibi görünüyor.
“Bu zorlukların yakın vakitte hafiflemeye başlayacağı ve böylelikle sanayi firmalarının iş hacimlerinde kalıcı iyileşmelerin mümkün hale geleceği ümit ediliyor.”
İSO açıklamasına nazaran, izlenen 10 bölümün altısı Mart’ta üretim artışı sağlarken, bu gelişme yalnızca dört kesimin genişlediği Şubat ayına nazaran güzelleşme manasına geldi. Yılın birinci iki ayında olduğu üzere Mart’ta da üretimdeki en süratli genişleme ana metaller bölümünde gerçekleşti:
“Ayrıca, besin eserleri ile giysi ve deri eserleri dallarının büyüme bölgesine geri dönmesi de dikkat çekti. Daha zayıf bir görünümün izlendiği yeni siparişler tarafında ise yalnızca üç kesim büyüme kaydetti.
“Giyim ve deri eserleri kesiminde yeni siparişler bir yılı aşkın müddettir birinci kere arttı ve bu artışın güçlü olmasında yeni ihracat siparişlerindeki süratli yükseliş belirleyici oldu. İstihdam, son ankette de en olumlu gelişmelerin yaşandığı alan olmayı sürdürdü. İkisi hariç tüm kesimler Mart’ta ek işçi alımına gitti. Ağaç ve kağıt eserleri ile giysi ve deri eserleri dalları bu durumun istisnası oldu.
“İstihdamdaki en yüksek oranlı artış elektrikli ve elektronik eserler dalında kaydedildi. Tedarik zincirlerindeki aksamalar, tüm bölümlerin ortak meşakkati olmaya devam etti. Teslimatlardaki en bariz gecikmeler ana metal sanayi ile makine ve metal eserleri dallarında kaydedildi.
“Hammaddelere erişimdeki zorluklar ve Türk lirasındaki zayıflık, enflasyonist baskıların yükselmesinde tesirli oldu. Mart’ta 10 bölümün tamamı girdi maliyetlerinde güçlü artışlar bildirirken dalların büyük bir kısmında enflasyon şubata nazaran yüksek oranda gerçekleşti.
“Hammadde konusunda yaşanan meşakkatler, stokları da etkiledi. On dalın tamamında kesin eser stokları azalırken girdi stokları yalnızca iki kesimde artış kaydetti.”
