DÜZCE’de yaşları 60 ile 70 ortasında değişen Kafkas kökenlilerden oluşan ‘İhtiyar Delikanlılar’ grubu bölgeye özel otantik müziği ve oyunları yaşatmak için çalışıyor. Ellerine aldıkları tahta kesimleri ve armonika ile ritim tutan küme üyeleri, yaptıkları müziğin ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcıları’ listesine alınmasını sağladı.
Düzce’de yaşayan Abhaz ve Çerkezler uzun yıllardır kendi kültürlerine ilişkin müzik ve oyunları yaşatabilmek için uğraş harcıyor. Bu çerçevede yaşları 60 ile 70 ortası değişen ve kendilerine ‘İhtiyar Delikanlılar’ adını veren 15 kişilik küme, yalnızca tahta modülleri, armonika ve söyledikleri ‘varada’ ismi verilen müziklerle kültürlerine ilişkin müzikleri ve oyunları yaşatmaya çalışıyor. Uzun yıllardır yaşatılmaya çalışılan kültürel müzik ve oyunu çalıp oynayanlar Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılan müracaatlarla ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcıları’ listesine alındı. Böylelikle çalınan müzikler ile oyunlar gelecek jenerasyonlara aktarılabilecek.
BÜTÜN LİSANLAR, KÜLTÜRLER YAŞAMALI’
İhtiyar Delikanlılar gurubunun kurucusu ve solisti Aykut Kap, “Sürgün tarihinden sonra bizimle birlikte buraya gelen dedelerimizin getirdiği bu oyun ve müzik devam ettiriliyor. Mızıka olmadan, armonika olmadan o tarihlerde bile tahta ve sopayla söylenen varada ile bir ritim yakalanır ve bununla ayak hareketleri uyumlu olan bir bayan ve bir erkek tarafından oynanan oyundur. Apsuva koşara, Abhaz diliyle söylendiğinde veya Adige dilinde ise ‘leperüj’ denir. Ayak üstü oyun manasına gelir. Biz bunu yaşatmak içinde çocukluğumuzdan bu yana cemiyetlerde, düğünlerde yada eğlencelerde daima oynarız. Takımın yaş ortalaması çabucak hemen 70. Bu manada da 15 yıl evvel kümemiz isimlendirildi. ‘İhtiyar Delikanlılar’ denildi. Bu takımda olanlar hem kültürümüzü yaşatma hem de kendini motive etmek için takımda yer alıyor. Kültürün yaşaması için Kültür Bakanlığı’na müracaatımız vardı kabul edildi. Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanı aldık. Bizim gayemiz UNESCO’nun listesine girebilmek. Kültürel manada bir marka olursak bu ebediyen yaşayacak demektir. Dünya’daki bütün lisanlar ve kültürler yaşamalı bunun yanında bizim kültürümüzde yaşamalı” dedi.
‘SADECE TAHTA KESİMLERİ VE ARMONİKA KULLANILIYOR’
Kültürel oyunda müziğin ortaya çıkması için yalnızca tahta modülleri ve armonika kullanıldığını lisana getiren Kap, “Enstürman olarak ana ensütrmanımız tahta ve sopadır. Adige dilinde ‘peçek’ denir. Abhaz dilinde de ‘ahualaba’ denir. Birde bunun yanında varada söyleriz. Ona uygun söylediğimiz sözler oyun oynayan bayanı ve erkeği motive eder. Yanında da 100 yıldan fazladır var olan armonikalar vardır. Kümemiz 15 şahıstan oluşuyor. 10 erkek 5 bayandan oluşuyor. Fazlası bizim motivasyonumuzu ve ritmimizi bozabilir zira denetim altında olması zorlaşıyor” diye konuştu.
