Edirne’de mor tarlalarda hasat vakti

TRAKYA’da üretimi her geçen yıl artan, rengi ve kokusuyla alternatif tarımın gözdesi olan lavantada, mor tarlaların çiçek açmasıyla hasat mevsimi başladı. Trakya Ziraî Araştırma Enstitüsü Müdürü Adnan Tülek, lavanta yağının kilosunun 40 ile 110 euro ortasında değiştiğini belirterek, “Bölgemizde ‘marjinal alan’ olarak tabir ettiğimiz bölgelerde verimi düşük olarak gördüğümüz tarlalarda lavantayı öneriyoruz” dedi.
Trakya’da her yıl ekim alanı artan lavantada hasat mevsimi Edirne’de başladı. Trakya Ziraî Araştırma Enstitüsü tarafından 6 yıl evvel bölgede birinci ekimine başlanan lavanta, Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli’de 2 bin 500 dekara ulaşıldı. Öteki bitkilere nazaran randımanı düşük tarlalara ekilen ve alternatif bitki olan lavanta, girdisi düşük, karı yüksek olmasıyla üreticinin ilgisini çekiyor. Aromatik bitkiler ortasında bulunan lavanta, tıbbi ve kozmetik sanayiinde kullanılıyor. Haziranda hasat edilen lavantanın 100 kilo çiçeğinden 2 ile 4 kilo ortasında uçucu yağ elde ediliyor. Yağın ise kilosu, kalitesi ve dünya üretimi ölçüsüne nazaran 40 ile 100 euro ortasında satılıyor.
‘EDİRNE’DE 560 DEKAR ALANA ULAŞTIK’
Trakya Ziraî Araştırma Enstitüsü Müdürü Adnan Tülek, Edirne’de 6 yıl evvel başladıkları lavanta ekiminin, bölge üreticilerinin tercihiyle bu yıl 560 dekara ulaştığını söyledi. Bölgede ekimi her geçen yıl artan lavantanın hasadına başladıklarını belirten Tülek, şöyle konuştu: 
“Trakya Ziraî Araştırma Enstitüsü olarak 6 yıl evvel başladığımız lavanta adaptasyon çalışmalarımı kapsamında, Bulgaristan’da ticari değere ilişkin çeşitlerini biz enstitümüzce tespit edip çoğaltmasını yaptık. Adaptasyonları yürütüldü, gerçekleştirildi ve bu kapsamda ülkemiz için uygun olduğunu söyleyebiliriz. Bu kapsamda yeniden bu yıl, ‘4’üncü Lavanta Tarla Günleri’ düzenlendi. Periyot prestijiyle da hasat vakti içindeyiz. Lavantada çiçeklerin yüzde 80 açtığı vakit hasat yapmaktayız. Uçucu yağ ve kalitesinin en üst düzeyde olması için en uygun hasat vakti olduğunu söyleyebiliriz. Tabi bunun yanında hasat vaktinde, sıcaklığında uygun kıymette olması gerekiyor. Çoklukla günün sıcak saatlerinde, sabah 10.00’dan akşam saatlerine kadar devam edilebilir, hasadın. Bu kapsamda baktığımızda da lavantanın taze çiçeğinden 100 kilo taze çiçekten yüzde 0.8 ila yüzde 2.6 oranında uçucu yağ elde edilir. Biz bölgemizde genel olarak 100 kilo çiçekten, 2 kilogram uçucu yağ elde ediyoruz. Lakin uçucu yağ ve kalitesini etkileyen en değerli ögelerden bir tanesi, hasat devrindeki havaların yağışlı geçmesi ve rüzgarlı olması, nitekim yağ randımanını ve kalitesini düşürüyor. Bu 1 kilograma kadar 100 kilogram çiçekten yağ randımanı düşebiliyor. Bu yılda özelikle hasat devrinde havaların yağışlı olması etkiliyor en azından randıman açısından diyebiliriz.” 
‘VERİMİ DÜŞÜK TARLALARDA ÖNERİYORUZ’
Verimi düşük olan tarlalarda lavanta ekimini önerdiklerini söyleyen Tülek, “Tabi tıbbi ve aromatik bitkiler olarak değerlendirdiğinde sahiden tıbbi bitkiler dünyada kıymet arz eden bitkiler ortasında yer almakta. Lavantanın özelikle biz, bölgemizde marjinal alan olarak tabir ettiğimiz bölgelerde randımanın düşük olarak gördüğümüz tarlalarda, lavantayı öneriyoruz. Özelikle Trakya bölgesi ve Balkan köylerinde değerli bir üretim olacağını düşünüyoruz. Hasat ettiğimiz eseri en kısa müddette destinasyon (varılacak alana) bölgesine getirip damıtma süreci yapılıyor, uçucu yağ elde ediliyor. Uçucu yağa baktığımızda hafif saydam rengine sahip ve hasat sonrası da bu yağı koruma etmek zorundayız. Bunun içinde özelikle alüminyum kaplar, ya da cam kaplar tercih edilmekte. Tekrar 10-15 derece üzere serin yerde korumasını gerçekleştirmek zorundayız” dedi.
Trakya Ziraî Araştırma Enstitüsü Müdürü Tülek, tıbbi bitkiler ortasında bulunan lavantanın kilosunun 40 ile 110 euro ortasında satıldığına dikkat çekerek, “Tıbbi bitkiler kategorisinde bakıldığında lavantanın kullanım alanlarının çok geniş olduğunu görüyoruz. Özelikle tıbbi maksatlı fitoterapide, aromaterapide kullanıldığını biliyoruz. Yeniden kozmetik endüstride kullanılmakta ve tercih edilmekte. Lavantada elde edilen yağın kilosu arz talep oluşmakla birlikte Avrupa ve Bulgaristan’da bakıldığında 40 ve 110 euro ortasında değişmekte. Ama ortalama geçen yılki ünite fiyatları 60-70 euro ortasındaydı. Tabi ki bu yıl ünite fiyatlar piyasadan elde edilecek dünyadaki üretim ölçüsüne nazaran değişebilir” diye konuştu.