Gökhan CEYLAN- Onur Can KANKAL/ TÜRK mühendisler, raylardaki hasarı tespit eden, Ukrayna imali aygıtın daha gelişmişini yaptı. Ar-Ge çalışması ve geliştirilmesi Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Teknik A.Ş. tarafından yapılan ultrasonik robot ‘Demir Göz’ göreve başladı. Saatte 40 kilometre süratle demir yolunda gidebilen ultrasonik robotla raylar üzerinde ya da içinde meydana gelen en ince çatlaklar bile tespit edilebiliyor.
Ar-Ge çalışmasını TCDD Teknik A.Ş.’nin yaptığı, ‘Demir Göz’ ismi verilen yol muayene aracı, misyona başladı. ‘Demir Göz’, saatte 40 kilometre hızla ve aralıksız 10 kilometre tarama yapabiliyor. ‘Demir Göz’, Türkiye’de 12 bin 803 kilometrelik demir yolu ağının güvenliğini sağlıyor. Yaklaşık 8 ayda üretilen ‘Demir Göz’, raylar üzerinde yahut içinde meydana gelen çatlakları tespit ederek, trenler için inançlı sürüş sağlıyor. Test çalışmalarını yüzde 100 başarı ile geçen ‘Demir Göz’, raylara müdahale suratını 2 kat artırıyor. Son teknoloji sistemlerle donatılan ‘Demir Göz’, demir yolunun yanında kara yolunda gitme özelliğine de sahip.
’40 KİLOMETRE SÜRATLE ÖLÇÜM YAPABİLİYOR’
TCCD’de misyonlu makine yüksek mühendisi Sedat Özal, Ukrayna’da üretilen ve saatte 15 kilometre sürat yapabilen trolley halindeki ultrasonik robotun, Türkiye’de daha da geliştirilerek, vazifeye başladığını söyledi. Özal, “‘Demir Göz’, burada yaptığımız çalışmalarla saatte 40 kilometre sürat yapabilen ve hem kara yolunda hem de demir yolunda giden bir araca dönüştürüldü. Saatte 40 kilometre süratle ölçüm yapabilen bu araç ile hem rayların ultrasonik ölçümünü ve hem de Eddy-current (Eddy-akımı) ölçümünü yapabiliyoruz” dedi.
‘KILCAL ÇATLAKLARI TESPİT EDİYORUZ’
Araçta iki ölçüm sistemi olduğuna dikkat çeken Özal, “Birisi ultrason ölçüm sistemi başkası de Eddy-current ölçüm sistemi. Ultrason ölçüm sistemi ile rayın içindeki çatlakları tespit ediyoruz. Rayın içindeki çatlağın boyutuna nazaran yapılacak bakımları belirliyoruz. Eddy-current ölçüm sisteminde ise rayın yüzeyindeki kılcal çatlakları tespit ediyoruz. Bu tespit edilen çatlakların boyutuna ve derinliğine nazaran de raylarda taşlama yapıyoruz. Böylelikle rayların kırılması, bozulması ve aşınmasını çok evvelden tespit edip bakımını yaparak demir yollarının güvenliğini ve emniyetini sağlıyoruz” diye konuştu.
‘TAMAMEN YERLİ ÜRETİM İÇİN ÇALIŞIYORUZ’
Yüksek süratli tren çizgilerinde 3 ayda bir, süratli tren çizgilerinde 4 ayda bir, konvansiyonel çizgilerde ise 6 ayda bir ultrasonik ölçüm yapıldığını kaydeden Sedat Özal, şu anda günlük yaklaşık 150 kilometre ölçüm yapıldığını belirtti. Özal, aracın benzerlerine nazaran 6’da bir maliyette ve 8 ay üzere kısa sürede üretildiğini belirterek, büsbütün yerli üretim için de çalışmalarının devam ettiğini söyledi.
Öte yandan demir yollarında sınır kapasitesinin artırılması ve aktif kapasite kullanımı, bakım maliyetlerin azaltılması için önleyici bakım uygulanması, güç ve lojistik maliyetlerin düşürülmesi, imal ve bakımda yerli ve ulusal teknolojinin kullanılması mevzularında gerekli adımların atıldığı ve teşebbüslerin sürdürüldüğü belirtildi.
