Çanakkalenin Ezine ilçesindeki Cezayirli Hasan Paşa Köşkü, hazırlanacak proje doğrultusunda restore edilerek, kültür turizmine kazandırılacak. Prof. Dr. Rüstem Aslan, 18’inci yüzyılın ortalarında Kaptan-ı Deryalık yapan Cezayirli Hasan Paşa tarafından yaptırılan köşkün, Çanakkale Boğazı’ndaki deniz ticaretini denetim etmek maksadıyla da kullanıldığını belirterek, “Bu kadar yeterli korunmuş bir binanın çok fazla örneği Anadolu’da yok. Bilhassa bu yapının restorasyonu yapılarak kültür turizmine kazandırılması çok önemli” dedi.
Ezine ilçesinde, Üvecik, Yeniköy ve Mahmudiye köyleri ortasında Batak Ovası’na hakim bir pozisyonda bulunan Cezayirli Hasan Paşa Köşkü, bugün hiçbir kalıntısı bulunmayan 18’inci yüzyılda Yerkesik köyü olarak bilinen yerleşim alanı içerisinde ayakta kalmayı başaran tek yapı olarak dikkat çekiyor. Kültür Varlıklarını Müdafaa Heyeti tarafından muhafaza altına alınan ve arkeolojik sit alanı içerisinde yer alan köşkün mülkiyeti Müze Müdürlüğü’nde bulunuyor. Yüksekçe bir bodrum katla birlikte üç katlı olan yapının güney istikametten direk ikinci kata giriş sağlayan bir kapısı bulunuyor. Kapının önünde ahşap olduğu düşünülen merdiven ve podyum kısmı günümüze kadar ulaşmadığı üzere, yapının iç kısmında bulunan orta bölmelerden hiçbiri de mevcut değil. Yapının çatı kısmının köşelerinde küçük balkon formunda ve kule görünümündeki fenerlikler enteresan manzara oluşturuyor. Dikdörtgen biçimindeki pencerelerin üzerinde yalancı kemer bulunuyor. Yapının iç kısmında duvardaki alçı sıvalar üzerinde kazıma çizgi ile çizilmiş tekne fotoğrafları de dikkat çekiyor.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi ve Troya Hafriyat Lideri Prof. Dr. Rüstem Aslan, “Cezayirli Hasan Paşa, 18’inci yüzyılın ortalarında Kaptan-ı Deryalık yapmış değerli birisi. Bilhassa Batı Anadolu’daki su ile ilgili projelerde Cezayirli Hasan Paşa’nın ismini çok duyuyoruz. Bu yapının da 1770’lerde yapıldığını, farklı tahlil sistemleriyle tespit edildiğini biliyoruz. Cezayirli Hasan Paşa Köşkü’nün etrafındaki Kesik köyündeki bataklık sularını akıtmak için Beşik Koyu’na kadar bir kanalın kazıldığını biliyoruz. Daha 1770’lerin başlarında, Cezayirli Hasan Paşa’nın bu bölgeyi ihya etmek için geliştirdiği bir proje. Bu köşk bilhassa Çanakkale Boğazı’ndaki deniz ticaretini, gemi seferlerini denetim gayeli da yapılmış bir yapı. Çanakkale Boğazı’na girmeden evvel Beşik Koyu’nda uygun rüzgarları bekleyen gemilerin de gözlemlendiği değerli jeopolitik bir nokta. Bu kadar uygun korunmuş bir binanın çok fazla örneği Anadolu’da yok. Bilhassa bu yapının restorasyonu yapılarak kültür ve turizme kazandırılması çok kıymetli. Tıpkı vakitte Troya Müzesi, Troya Ören Yeri ve Cezayirli Hasan Paşa Köşkü aslında Troya Kültür Rotası’nın da üzerinden geçtiği bir destinasyon” dedi.
Çanakkale Kültür Varlıklarını Muhafaza Bölge Heyeti kararıyla, 2018 Troya Yılı kapsamında Cezayirli Hasan Paşa Köşkü’ne ulaşımı sağlayan yol parke taş kaplanarak yapıldı. Köşk, hazırlanacak bir proje doğrultusunda yakın vakitte restore edilerek, kültür turizmine kazandırılacak.
