Büyük Menderes Irmağı’nda huzursuz eden kirlilik

Hande NAYMAN- Burhan CEYHAN/AYDIN, – AYDIN’da birçok tarım alanını sulamada kullanılan Büyük Menderes Irmağı’nda kirlilik had safhaya ulaştı. Kimi sanayi tesislerinin atıklarını arıtmadan ırmağa boşalttığı sav edilirken, sudaki köpük ve kirliliğin yanı sıra ağır koku tedirginliğe neden oluyor.
Afyonkarahisar’ın Dinar ilçesinden çıkan Uşak, Denizli ve Aydın’dan geçerek Ege Denizi’ne dökülen 584 kilometre uzunluğundaki Büyük Menderes Irmağı’ndaki kirlilik nedeniyle tehlike çanları çalıyor. Birtakım sanayi tesislerinin endüstriyel atıklarını arıtmadan ırmağa akıttığı sav edilirken, Büyük Menderes’in Aydın- Çine karayolu kenarındaki kısmında berbat koku ve sudaki köpükleşme kirliliği gözler önüne seriyor. Su düzeyinin de hayli azaldığı ırmakta, canlı yaşamı da olumsuz etkileniyor. Irmağın aktığı bölgede yükselen berbat kokular, bölge sakinlerini huzursuz ediyor.
‘SUYLA YETİŞTİRİLEN ESERLERDE DE AĞIR METALLER TESPİT EDİLİYOR’
Büyük Menderes ırmağındaki kirliliğin alarm verdiğini söyleyen Germencik Etraf ve Tabiat Derneği Sözcüsü Dr. Metin Aydın, “Büyük Menderes Irmağı, Afyon mevkiinden pak bir halde çıkıyor fakat Aydın Ovası’na girdiğinde kirlilik had safhayı buluyor. Uşak ve Aydın’daki kentsel ve endüstriyel atıklar ile jeotermal santraller, ırmağı kirletiyor. Büyük Menderes’e yıllık 400 milyon tondan fazla atık su bırakılıyor. Bu hayli yüksek bir sayı. Büyük Menderes, şu an Türkiye’nin üçüncü kirli ırmağıdır. Irmağın suyunun katiyen ziraî sulamada kullanılmaması gerekmektedir. Bu suyu ziraî sulamada kullanırsanız, sağlıklı eser yetiştirme bahtınız yok. Bu suyla yetiştirilen eserlerde de çok yüksek oranda ağır metaller saptanıyor” dedi.
‘AKAN YALNIZCA ENDÜSTRİYEL VE KENTSEL ATIKLAR’
Büyük Menderes havzasının ehemmiyetine dikkat çeken Dr. Aydın, şöyle konuştu:
“Türkiye’de yetiştirilen ziraî eserlerin yaklaşık yüzde 15’i bu havzada yetiştiriliyor. Yaklaşık 21 ziraî eserde Aydın, Türkiye’de birinci 10 ortasında yer alıyor. Bu yüzden Büyük Menderes Irmağı’nın bulunduğu ziraî topraklar bizim için çok kıymetli. Şu an Büyük Menderes’e baktığımızda akıntı yok. Görmüş olduğumuz sular atık sulardır. Beyaz köpüklerin üst hakikat hareket ettiğini görüyoruz. Kenarlarda ise yosunlar birikmiş durumda. Olağan şartlarda akıntı olan bir yerde yosun olmaz. Şu an Büyük Menderes’ten akan yalnızca endüstriyel ve kentsel atıklardır. Büyük Menderes Irmağı şu anda can çekişiyor ve yok oluyor. Tarihe baktığımızda Büyük Menderes Irmağı’nda bu boyutta bir kirlilik yaşanmadı. 2015 yılından beri kirlilik giderek artıyor. Evvelden burada balık avlanıyordu. Gelinen noktada artık hiç balık kalmadı. Milyonlarca canlı bu ırmakta yaşıyordu” diye konuştu.