Balık kenesi parazit taşıyıcısı çıktı; levrek üretimi tehlikede

Yusuf KANTARLI-Eser PAZARBAŞI/ADANA,- ÇUKUROVA Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi Balık Hastalıkları Anabilim Kolu Üyesi Doç. Dr. Argun Akif Özak, global ısınmayla birlikte balıklarda kene ve tek hücreli parazitlerin son vakitlerde artış gösterdiğini ve yeni yaptıkları araştırmayla ‘lernanthropus kroyeri’ cinsi kenelerin öldürücü parazitleri üzerine taşıdığını gözlemlediklerini kaydetti. Doç. Dr. Özak, “Doğal levreklerde ve dalyan alanlarında önemli oranlarda ölümlerle müsabaka ihtimalimiz var” dedi.
Akdeniz kıyılarında ekonomik pahası olan balıklarda görülen ve halk ortasında ‘balık kenesi’ olarak bilinen cinsler, balıkların ağız içi, solungaç ve deri yüzeylerine yerleşerek, tutundukları dokularda tahribatlara akabinde da ölümlere yol açıyor. Global ısınma nedeniyle artan kenelerin ve 25 çeşit parazitin üreme ölçüsünde artış olduğunu belirten Çukurova Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi Balık Hastalıkları Anabilim Kolu Üyesi Doç. Dr. Argun Akif Özak, balık kenelerinin başlı başına bir sorun iken farklı sorunları de beraberinde getirdiğini belirtti.
Yaptıkları çalışmalarda ‘lernanthropus kroyeri’ cinsi kenenin üzerinde öteki tek hücreli parazit olan ve balıkları öldüren ‘amyloodinium ocellatum’ cinsindeki parazitlere rastladıklarını aktaran Doç. Dr. Özak, “Daha öncesinde kenelerin üzerinde parazit olduğu bilinmiyordu. Başlı başına her biri başka sorun. Kenelerin, üzerlerinde taşıdığı ikincil parazitleri balığa bulaştırmasından ötürü rolü daha da arttı. Bu bölgedeki üretim yapmaya başlayacak özel bölüm için önemli tehdit oluşturacak’’ dedi.
SU BANYOSU ÖNLEMİ 
Kültür ortamındaki balıklarda daha evvelce parazitlerin az görüldüğünü belirten Doç. Dr. Özak, “1998 yılında bilhassa tek hücreli ‘amyloodinium ocellatum’ dediğimiz parazit tipi 3 gün içerisinde üniversitemizin ürettiği tüm balıkların vefatına neden olmuştu. Bu parazitlerin önünü kesmemiz için en tesirli metot olarak tatlı su banyosu yaptırmamız gerekiyor. Lakin bu uygulama, kafeslerde üretim yapan işletmeler için epeyce güç olacağından, bu önemli bir sorun olacaktır” diye konuştu.
‘İNSAN SIHHATİ AÇISINDAN HİÇBİR TEHDİT OLUŞTURMUYOR’
Doğal levreklerde ve dalyan alanlarında balık yetiştirilen ortamlarda, kenelerin ve üzerlerinde taşıdıkları parazitlerin balık vefatlarına yol açabileceğini söyleyen Doç. Dr. Özak, “Artan su sıcaklığı bu parazitlerin üremesini kolay hale getiriyor. Kültür ortamlarında ise ağır stoklardan ötürü tabiattan bir biçimde keneler yahut öteki yollarla bu parazitlerle enfekte olacak levreklerde önemli manada ölümlerle karşılaşacağız. Lakin bu parazitler insan sıhhati açısından hiçbir tehdit oluşturmuyor’’ tabirlerini kullandı.