Bakan Koca: 10 bin 87 çocuğumuzun gelişim meselesini erken devirde tespit ettik

Şaduman UNUTMAZ/ SIHHAT Bakanı Fahrettin Koca, ‘Sağlıkta Zihinsel Özel İhtiyaçlar ve Otizm Sempozyumu’ndaki konuşmasında 2015 yılından itibaren 1 milyon 863 bin 96 çocuğun otizm açısından tarandığını, 10 bin 87 çocuğun gelişimsel problemlerinin erken devirde tespit edildiğini söyledi.
Bakan Koca, bakanlık tarafından ‘2 Nisan Otizm Farkındalık Günü’ nedeniyle görüntü konferans prosedürüyle düzenlenen ‘Sağlıkta Zihinsel Özel İhtiyaçlar ve Otizm Sempozyumu’na katıldı. Bakan Koca, özel ihtiyaçlı tüm bireylerin nitelikli sıhhat hizmetinden çarçabuk faydalanması bakanlığın öncelikli maksatları ortasında olduğunu kaydetti. Bakanlık olarak çocukların ve ailelerinin yaşadığı çeşitli sıkıntıların farkında olduklarını vurgulayan Koca, “Ailelerin, tahlil konusunda somut adımlar atılması istikametinde güçlü beklentileri olduğunu biliyoruz. Geçtiğimiz yıl Otizm, Zihinsel Özel İhtiyaçlar ve Ender Hastalıklar Dairemizi kurarak bu alandaki meselelerin tahlili konusundaki kararlılığımızı gösterdik. Bugün yaşadığımız harika pandemi sürecine ve dairemizin kurulması üzerinden bir yıl üzere son derece kısa bir vakit geçmiş olmasına karşın takımımız tarafından birçok proje ve uygulama hayata geçirilmiş durumdadır. Belirlenen sorun alanlarında 83 akademisyenin katkı verdiği 9 farklı Bilimsel Müşavere Şurası oluşturuldu. ‘Erişkinlikte verilecek hizmetler’, ‘davranışsal müdahaleler ve aile eğitimleri’ üzere alanlarda milletlerarası seviyede uzmanlarla irtibat kurularak ortak projeler başlatıldı. Tahlil yolları üzerine çalışmaya başladık ve ilerliyoruz” diye konuştu.
‘1000 AİLEYE TAKVİYE SAĞLANDI’
Bakan Koca, çalışmaların birinci meyvelerini salgın sürecinde verdiğini kaydederek, “Örneğin, dünya ülkelerine de model teşkil eden ‘Özel Çocuklar Dayanak Sistemi’ ile ‘Tele-Sağlık’ uygulamamızın etkin olduğu 8 aylık süreçte 1000’e yakın aileye multidisipliner dayanak sağlandı. Ailelerden gelen değerlendirmeler, bu hizmetten memnuniyetin yüzde 90’lara ulaştığını gösteriyor. Uygulamanın kalıcı hale gelmesi için gerekli çabayı göstereceğiz” dedi.
’10 BİN 87 ÇOCUĞUMUZ ERKEN TESPİT EDİLDİ’
Koca, bu hastalıklar içinde otizm, tedavi tekniklerinin farklılığı ve elde edilen sonuçların uzun müddette vadettiği sonuçlar nedeniyle özel kıymet arz ettiğini söz ederek, “Otizm ve başka zihinsel özel ihtiyaçlı durumlarda iki kritik konu, erken teşhis ve erken müdahaledir. 2015 yılında Erzurum’da pilot uygulamalarına başlanan tarama çalışmalarını ülke geneline yaygınlaştırdık. Geçen müddet zarfında 54 bin 658 aile tabibi ve aile sıhhati çalışanı görüntü temelli otizm farkındalık eğitim aldı, 1 milyon 863 bin 96 çocuk otizm açısından tarandı, 53 bin 314 çocukta risk saptanarak randevu sistemine dâhil edilmeden çocuk ergen ruh sağlığı uzmanlarımıza yönlendirildiler. Bildiğimiz kadarıyla, dünyada yapılmış en kapsamlı ve özgün çalışmalardan biri olan bu uygulama sonucunda, 10 bin 87 çocuğumuzun gelişimsel problemleri erken periyotta tespit edildi. Bu çocuklarımız dünyada misal sıkıntılar yaşayan akranlarından çok daha erken yaşta takviye ünitelerine yönlendirildi” dedi.
‘YENİ MERKEZLERİN AÇILIŞ HAZIRLIĞINDAYIZ’
Bakan Koca, gayelerinin sistemi daha ileriye taşımak olduğunu belirterek, “Diğer gelişimsel bozuklukların da erken tanınmasını sağlayacak modeller oluşturup, erken müdahale programlarını sıhhat sisteminin bir modülü haline getirmek istiyoruz. Bu noktada pilot vilayetlerimizden Trabzon’da mevzunun ulusal ve milletlerarası paydaşlarının iştirakiyle yeni bir proje için çalışmalar başlattık. Otizm ve zihinsel özel ihtiyaçlı bireylere verilecek hizmetler konusunda kıymetli amaçlarımızdan birisi de çok disiplinli hizmet üniteleridir. Bu ünitelerde doktorların yanı sıra çocuk gelişim uzmanı, psikolog, lisan ve konuşma terapisti, ergoterapist, toplumsal çalışma uzmanı, eğitim danışmanı, spor danışmanı ve hemşire üzere tüm hizmet sağlayıcıların tek çatı altında toplanmasını planlıyoruz. İki yıldır pilot uygulama yaptığımız Trabzon’dan sonra, İstanbul ve Ankara’da da farklı yaklaşımların uygulanmasına imkan sağlayacak yeni merkezlerin açılış hazırlığındayız. İzmir’deki merkezimiz için de hazırlıkları son kademeye getirdik. Kademeli olarak hizmete sokacağımız bu birimlerimizden elde edeceğimiz bilgilerden yola çıkarak öteki vilayetlerimizde ilin yapısı ve gereksinimine en uygun merkezi kurmayı ve bu hizmetimizi tüm ülkeye yaymayı hedefliyoruz” tabirlerini kullandı.