İSTANBUL, – Küresel ölçekte 1,3 milyar tondan fazla besin atığının, başta konutlar olmak üzere, fabrikalar, restoranlar ve market ya da toptancılardan açığa çıktığını söyleyen Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğretim Üyesi Dr. Özge Seçmeler, evsel atıkların yeni bir eser ya da öğüne dönüştürüldüğü ‘atıksız mutfak’ uygulamalarına dikkat çekti.
Doğal kaynakların sonlu, talep ve ihtiyaçlarınsa her geçen gün arttığı dünyada besinin geleceğinin değer taşıdığını belirten Altınbaş Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğretim Üyesi Dr. Özge Seçmeler, dünya genelinde üretilen besinlerin yüzde 50’den fazlasının atık olarak kaybedildiğinin altını çizdi.
“ANADOLU’NUN ZİYAN ETMEME ANLAYIŞI AZALDI”
Dünyada besin atıklarının yüzde 42’lik bir oranla en büyük kısmı olan evsel atıklar ve yüzde 14’ünü oluşturan restoran kesimi atıklarının azaltılmasına yoğunlaşıldığını tabir eden Dr. Öğr. Üy. Özge Seçmeler, ‘atıksız mutfak’ tanımlarının bu atıkları yeni bir eser ya da öğüne dönüştürmeyi hedeflediğini söyledi.
Besin atığının azaltılmasının mutfağı yöneten ve kullanan bireylerin hassaslığıyla mümkün olabileceğini belirten Dr. Seçmeler, “Anadolu mutfak kültüründe var olan ziyan etmeme anlayışının artık kuşaktan jenerasyona transferi ne yazık ki azaldı. Bu anlayışla geliştirilen kimi klasik tanım ve uygulamalardan habersiz olmamızın, tüketim ve israfı artırmasında da hissesi var” diye konuştu.
“TOPLUMSAL HASSASLIĞI ARTIRMAYA ÇALIŞIYORUZ”
Ayrıntılı araştırıldığında besin atıklarının mutfakta yine kıymetlendirilmesi konusunda birçok tarife ulaşıldığını vurgulayan Dr. Özge Seçmeler, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Kısmı olarak ‘Toplumsal Sorumluluk’ dersi kapsamında ‘atıksız mutfak’ projesi gerçekleştirdiklerini söyledi. Dr. Seçmeler, Öğr. Gör. Yaşar Sempatik koordinatörlüğünde yaptıkları çalışmalarda öğrencilerin atıksız mutfak tanımları ve toplumsal hassaslığı artırmak hedefi ile hazırlanan içerikleri Instagram adresinde paylaşarak açık kaynak olarak kullanıma sunduklarını belirtti.
BİBER VE KABAKTAN HELVA, KAVUN ÇEKİRDEĞİNDEN KURABİYE
Konutlarda ve restoranlarda atıksız mutfak tanımlarının uygulamaya alınmasıyla besinde israfın azaltılacağını anlatan Dr. Öğr. Üy. Özge Seçmeler, öğrencilerinden Ahmet Karakaş’ın bitirme projesi kapsamında başarılı ve yenilikçi atıksız mutfak tanımları geliştirdiğini ve toplumsal medya hesabı üzerinden paylaştığını söyledi. Öğrencisinin geliştirdiği tanımlarından gururlandıklarını söyleyen Dr. Seçmeler şunları söyledi:
“Öğrencimiz biberlerin sapları ve kabakların kabuklarından helva, patates kabuğundan Brule ve Arabiata, kavun çekirdeğinden kurabiye tanımlarıyla bir menü oluşturdu. Geleceği şimdiden öngörerek uzmanlarca bahsedilen kıtlığa ve kuraklığa karşı bu tanımların sayısını artırmak ve yaygınlaşmasını sağlamak gerekiyor.”
“EV İKTİSADINA KATKI”
Atıksız mutfak şuurunun yerleşmesi ve geliştirilen her yeni tarife ulaşılabilir olunması halinde başta konut iktisadı ve etraf sorunları açısından değerli bir kazanım sağlanacağına dikkat çeken Dr. Seçmeler, karbon ayak izi olarak etrafa verilen ziyanı azaltmak için yenilebilir olmayan organik atıkları farklı gayelerle kullanmanın da mümkün olacağını vurguladı. Dr. Öğr. Üy. Özge Seçmeler, AB araştırma fonlarının akıllı konut projelerini desteklediğini, yenilikçi aygıt dizaynları ve konut sistemleriyle akıllı ve atıksız mutfakların geliştirilmesinin mümkün olabileceğini de kelamlarına ekledi.
