Esma MURAT- Buğra BENLİOĞLU / İSTANBUL, – Atatürk Kitaplığı’ndaki 190 yıllık gazete nüshalarının tahrip edildiği ortaya çıktı. Çoklukla üniversite öğrencileri, araştırmacılar ve tarih meraklıları tarafından ziyaret edilen kitaplıkta ihtimamla korunan tarihi gazetelerin, jilet, makas ve maket bıçakları ile kesilerek alındığı, orjinal nüshalara bu biçimde ziyan verildiği belirlendi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürü Ali Şafak Özdemir, ziyaretçilerin uyarılmasına karşın bu durumun önüne geçilemediğini belirterek, “Böyle devam ederse ziyaretçiler özgün nüshaları sırf dijital ortamda görebilecek” dedi.
Osmanlının birinci Türk gazetesi Takvim-i Vekayi’den itibaren günümüze kadar birçok gazete nüshasının büyük bir ihtimamla saklandığı Atatürk Kitaplığı’nda, tarihi doküman niteliği taşıyan gazete nüshalarının ziyaretçiler tarafından tahrip edildiği ortaya çıktı. Bilhassa üniversite öğrencileri, araştırmacılar ve tarih meraklıları için kaynak niteliği taşıyan gazetelerin yepyeni nüshalarının jilet, makas ve maket bıçakları ile kesilerek alındığı belirlendi. Atatürk Kitaplığı ziyaretçilerine gazete nüshalarını fotokopi çekme ya da dijitalini alma imkanları sunuyor. Fakat birtakım ziyaretçiler tarafından bu tarihi evrak niteliği taşıyan gazetelerin orijinallerine ziyan veriliyor. Gazeteler neme, ısıya ve yangına karşı özel depolarda korunuyor ve her gazetenin sayfaları tek tek restore ediliyor.
“BENDEN SONRASI TUFAN ZİHNİYETİ”
Atatürk Kitaplığı gazete arşivleri alanına araştırma yapmak için gelen Güray Erbil, “Bir araştırma çalışmam için bir müddettir Atatürk Kitaplığı’na geliyorum. 20 -30 yıl öncesine ilişkin gazetelerin birtakım sayfaların koparıldığını, makas ya da kesici aletlerle ziyan verildiğini görüyorum. Beşerler buraya çok eski yıllara ilişkin haberleri araştırmaya geliyor. Fakat buraya gelen ziyaretçiler kendinden evvel gelen bencil beşerler yüzünden aradıkları sayfalara ulaşamıyor. Resmen benden sonrası tufan zihniyeti kelam konusu. Lütfen beşerler bu halde davranmasın. Zati buraya gelen kişi sayfadaki haberi kesmek üzere hazırlıklı gelmiş oluyor. Yanında ya jilet ya da makas getirmiş oluyor. Bu gazetelerin hepsi tarihe ışık tutuyor. Araştırmacılar için çok değerli. Ziyaretçiler, yanlarında jilet ya da makas getirmek yerine fotoğraf makinesi getirsinler. Kendinden sonra gelecek insanları da düşünerek hareket etsinler” dedi.
“GAZETE YAPITLARININ KİMİ SAYFALARINI KOPARDIKLARINA ŞAHİT OLDUK”
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürü Ali Şafak Özdemir, “Sosyal Bilimler alanında çalışma yapan bütün araştırmacıların yolu bir halde Atatürk Kitaplığı’na düşüyor. Bu kitaplıkta ortak bir kültüre sahibiz. Burada bizlerin koruduğu yapıtların hepsi ortak tarihimiz. Fakat birtakım ziyaretçiler buradaki yapıtlara bencilce ve hoyratça davranabiliyor. Ziyaretçilerimize fotokopi ve dijital olarak dokümanların kopyalarını verme hizmetini sunuyor olsak da ziyaretçilerin gazete yapıtlarının birtakım sayfalarını kopardıklarına şahit olduk” diye konuştu.
“BU GAZETELER BU ESERLER BİZİM ORTAK MİRASIMIZ”
Vatandaşlardan yapıtlara ziyan vermemelerini rica eden Özdemir, “Ziyaretçilerimizin gazete nüshalarını koparmalarını gerektirecek hiçbir gerçekçe yok. Ziyaretçilerimizin cep telefonuyla manzara almalarına bile müsaade veriyoruz. Bu gazeteler bu eserler bizim ortak mirasımız. Mutlaka korunmalılar. Biz üzerimize düşeni yapıyoruz. Ziyaretçilerden tıpkı hassaslığı bekliyoruz” dedi.
“BİR ARAŞTIRMACININ BAŞINDA İŞÇİ BEKLETMİYORUZ”
Ali Şafak Özdemir, “Yırtılan ya da koparılan sayfalar bazen bir mevt ilanı oluyor, bazen ise isimli bir olay oluyor. Aslında sizin için çok değerli olan ve çok kolay bir halde erişebileceğiz gazete nüshası, sizden evvel gelen bir ziyaretçi tarafından koparılmış oluyor. Ziyaretçilerin bu yapıtları inceledikleri salonda sabit çalışanlarımız var. Lakin bu çalışanlar güvenlik vazifelileri üzere değil, ziyaretçilere hizmet etmek için orada bulunuyor. Bir araştırmacının başında işçi bekletmiyoruz. Bu durumun araştırmacı için bir huzursuzluk kaynağı olduğunu düşünüyoruz” halinde konuştu.
“GAZETE NÜSHALARININ ÖBÜR BİR KOPYASI YOK”
Gazete nüshalarının bir öbür kopyalarının olmadığını söyleyen Özdemir, “Bir kullanıcının hoyratça davranışı bir sonraki bilimadamını zora sokuyor. Biz bu yapıtları lakin dijitalleştirerek saklamaya çalışıyoruz. Bugün 1920 yılına ilişkin bir gazetenin kopyasına ulaşabilmek büyük bir konfor. Lakin ziyaretçilerimizin bu hoyratça davranışları devam edecek olursa, bizler istemeye istemeye bu kopyaları ziyaretçilere sunmama tarafında karar alıyor olacağız” dedi. Bütün arşivi dijitalleştirme tarafında çalışmalar yaptıklarını vurgulayan Özdemir, “Gazete ve mecmua üzere yapıtların saklandığı depoya herkesi almamız mümkün değil. Bu depoyu bilhassa yangın, nem ve ısı üzere ögelerden müdafaaya çalışıyoruz. Bu depoda çok değerli eserler var. Bu yapıtların hepsinin büyük bir itinayla korunması gerekiyor. Bu müdafaa sırasında bizim için nem istikrarı çok değerli. Zira kağıt yaşayan bir malzeme ve vakte yenik düşüyor” diye konuştu.
