Akdeniz Üniversitesi’nde koronavirüse karşı ilaç ve aşı adayı geliştirildi

ANTALYA, – AKDENİZ Üniversitesi (AÜ) Ziraat Fakültesi Enzim ve Mikrobiyel Biyoteknoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tarlan Mammedov, grubuyla birlikte koronavirüse karşı gözetici sprey formunda da kullanılabilecek ilaç ve aşı adayı geliştirdi. Bir cins tütün bitkisi olan Nicotiana Benthamiana’nın yapraklarında ‘Transient Bitki Ekspresyon Sistemi’ ile üretilen proteini temel alan ilaçla ilgili bilgi veren Prof. Dr. Mammedov, “Canlı virüsle yapılan testler olumlu sonuçlandı. Büsbütün bitkiden üretilerek elde edilen proteinler, Covid-19 virüsünün hücreye girmesini engelliyor” dedi.
AÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Tarlan Mammedov ve eitibi, koronavirüse karşı ilaç ve aşı adayı geliştirdi. Prof. Dr. Tarlan Mammedov, sprey olarak kullanılması durumunda virüsün hücreye girişini engellemek için büyük bir ehemmiyete sahip olan anjiyontensin dönüştürücü ACE2 enzimi üzerine çalıştıklarını anlattı. Mammedov, “Covid-19 virüsü bu enzimi bloke ediyor. Bu enzimin vücutta azalması beşerde değerli sıhhat problemlerine neden oluyor. Ağır bakımda olan hastaların büyük kısmında bu enzimin az ölçüde bulunduğu gözlemlendi. Biz Transient Bitki Ekspresyon Sistemi ile bu enzimin yüksek oranda oluşturulmasını sağladık. Artık bu enzimi insanların hayatını kurtarmak için piyasaya sunmaya hazırız” formunda konuştu.
TEDAVİDE DE KULLANILABİLİR
Aynı vakitte Türkiye Sıhhat Enstitüleri Başkanlığı Biyoteknoloji Enstitüsü Aşı Bilim Konseyi üyesi olan Prof. Dr. Mammedov, bitkiden ürettikleri bu proteinlerin hem sprey hem de enjeksiyon formlarında tedavide kullanılabileceğini belirterek, “Maddi kaynağın bulunması halinde tedavide kullanılacak olan ilaç 4 ay içinde piyasaya sürülebilir” diye konuştu. Tarlan Mammedov, bitkide üretilen bu proteinlerin koruyucu özelliğinin yanı sıra, koronavirüs tedavisinde de uygulanabileceğini söyledi. Prof. Dr. Mammedov, “Enjeksiyon olarak üretimi yapılırsa, tedavi maksatlı olarak kullanılabilir. Ancak bunun için faz 1 çalışmasının yapılması gerekiyor” dedi.
KİTLER DE KULLANIMA HAZIR
Çalışmalarını aşı, ilaç ve kit olmak üzere 3 ayaklı sürdürdüklerini açıklayan Mammedov, kit geliştirilmesinin de muvaffakiyetle sonuçlandığını açıkladı. Prof. Dr. Mammedov, “Vücudun antikor düzeyini ölçen kitler geliştirdik. Antikor düzeyleri yüksek olursa koronavirüse yakalanma riski daha azdır. Antikor düzeyi az olursa bireylerin tekrar koronavirüs hastalığına tutulma riski daha yüksektir. Biz de bu hususla ilgili geliştirdiğimiz kitleri ticari olarak yapılan kitlerle karşılaştırdık ve tahlillerde tıpkı sonuçları elde ettik. Bu kitler hastaların antikor düzeyini ölçmede kullanılabilir” diye konuştu.
AŞIDA FAZ ÇALIŞMALARINA GELİNDİ
Prof. Dr. Tarlan Mammedov, kıymetli bir basamak kat ettikleri aşı çalışmalarında da faz çalışmalarına geçmeye hazır olduklarını söyledi. Protein temelli aşıların öteki aşılara nazaran avantajlarına dikkat çeken Prof. Dr. Mammedov, şöyle konuştu:
“Protein temelli aşılar, koronavirüsün çeşitli mutasyonlarına karşı tesirli. Rekombinant protein temelli birkaç aşı adayı ürettik. Bu aşı adaylarında değerli testleri tamamladık. Hayvan testleri bu antijenlerin farelerde yüksek titreli antikor ürettiğini gösterdi. Bu da bitkide ürettikleri proteinlerin ümit verici bir aşı adayı olduğunu gösteriyor. Bu aşı adaylarının canlı virüslerle testlerini gerçekleştirdik. Canlı virüsün hücreye girmesini yüksek seviyede engellediğini tespit ettik. Maddi dayanak sağlandığı takdirde faz çalışmalarına geçmeye hazırız.”