400 yıllık kuyular yazın buz üzere su için karla dolduruldu

Yasin DALKILIÇ-İlyas KAPLAN/KAYSERİ, – KAYSERİ’nin Hacılar ilçesinde 400 yıl öncesine dayanan kuyular, yazın buz üzere su tüketmek için karla dolduruldu. 
Hacılar ve İncesu ilçelerinde 400 yıl öncesine dayanan ve o yıllarda su gereksinimini karşılamak emeliyle yapılan 1200 kuyudan yaklaşık 300’ü, günümüzde yaz aylarında soğuk su elde etmek için kullanılıyor. Derinliği 5-10 metre ortasında değişen kuyular, kış aylarında tonlarca karla dolduruluyor. Hacılar’daki kuyular da yaza hazırlık için Erciyes Dağı’nın eteklerinde kürüklerle kamyon ve traktörlere yüklenen kar, kuyulara depolandı. Kar basıldıktan sonra ağzı kapatılan kuyular, yaz başından itibaren açılıp, yaz boyunca bir nevi buzdolabı üzere kullanılıyor. Kuyulardaki karın kısmen erimesiyle elde edilen su kovalarla çekilip içilirken, kovalarla çıkarılan kar ise tabak ve kaselerde üzerine yoğurt, pekmez, ceviz, fındık dökülerek yeniyor.
Mahmut Gengeç, babası ve dedesinden öğrendiği kuyuya kar basma geleneğini sürdürdüğünü söyleyerek şöyle konuştu:
“Bizler, eski bir geleneği yaşatmaya devam ediyoruz. Erciyes eteklerinden getirdiğimiz karın öncelikli olarak çok pak olması gerekiyor. Üzerinde toprak kalıntısı olmaması lazım. Kuyuları da hep temizleriz. Kuyu içerisinde geçen yıldan kar suyu varsa onu boşaltırız. Kar çok yağarsa konutumuzun etrafında, yoksa Erciyes eteklerinden kamyonlarla kar getiriyoruz. 400 yıldır büyüklerimizin yaşattığı geleneği sürdürüyoruz. Evvelden ilçemizde su yoktu. 1970’li yıllarda ilçemize su geldi. Ondan öncesinde herkes su gereksinimini kar kuyularından temin ederdi. Ocak-Mart aylarında karlar kuyuya basılır, Temmuz-Ağustos ayında tüketilir.”