Yargının etkinliğini artırmayı amaçlayan ve kamuoyunda “12’nci Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. Önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nun gündemine gelmesi beklenen düzenleme, adalet sisteminin farklı alanlarında önemli değişiklikler içeriyor.
Teklif kapsamında Danıştay’daki daire sayısının 10 olarak uygulanmasına ilişkin sürenin 4 yıl daha uzatılması öngörülüyor.
İcra ve İdari Yargıda Yeni Uygulamalar
Düzenlemeyle birlikte, mahkemeler tarafından hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin idare tarafından gecikmeksizin ödenmesi hedefleniyor.
Ayrıca idare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı genişletilecek. Hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişi görevlendirilmesi halinde hakim ve savcılara uyarma cezası uygulanabilecek.
Adli Tıp Kurumu’na Uzmanlık Şartı
Adli Tıp Kurumu’nun ihtisas kurullarında görev alacak başkan ve üyeler için uzmanlık veya doktora derecesi şartı getiriliyor.
Yeni düzenlemeye göre kurul başkanları ve üyeleri dört yıllık sürelerle görev yapacak. Yeni atamalar tamamlanıncaya kadar mevcut yöneticiler görevlerini sürdürecek.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Kapsamlı Eğitim
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim programları da yeniden düzenleniyor.
Anayasa hukuku, insan hakları hukuku, ceza ve özel hukuk, vergi hukuku, duruşma yönetimi, karar yazımı, uluslararası sözleşmeler ve adalet hizmetlerinin yönetimi gibi alanlarda kapsamlı eğitim verilmesi planlanıyor.
İşkence ve Eziyet Suçlarında HAGB Uygulanmayacak
Teklifin dikkat çeken maddelerinden biri de hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasına ilişkin oldu.
Buna göre işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği kötü muamele kapsamındaki suçlarda artık HAGB kararı verilemeyecek.
Genetik Veriler ve Dijital Deliller İçin Yeni Kurallar
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imha edilmesine ilişkin yeni hükümler getiriliyor.
Kişisel veriler özel sistemlerde anonim hale getirilerek saklanacak. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde kayıtlar derhal silinecek.
Öte yandan bilgisayar ve dijital materyaller üzerinde yapılacak incelemelerin usulleri de yeniden düzenleniyor. Hakim veya savcı kararıyla alınan dijital veri kopyalarının belirlenen sürelerde hakim onayına sunulması zorunlu olacak. Onay verilmemesi halinde elde edilen veriler imha edilecek.
“IBAN Mağdurları” İçin Ceza İndirimi Düzenlemesi
Komisyonda kabul edilen önergeyle, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen kişiler için yeni bir düzenleme teklife eklendi.
Buna göre dolandırıcılık suçuna doğrudan katılmayan ancak banka hesabını veya hesap kullanımına ilişkin bilgileri haksız menfaat karşılığında başkalarına veren kişilere uygulanacak cezalarda yarı oranında indirim yapılabilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce haklarında hüküm verilmiş ve dosyaları istinaf veya temyiz aşamasında bulunan kişiler de yeni hükümden yararlanabilecek.
“Organize Dolandırıcılıkla Mücadelede Taviz Yok”
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin suç örgütlerine yönelik bir af veya cezasızlık anlamına gelmediğini vurguladı.
Yüksel, özellikle sosyal medya üzerinden gençlerin “hesabını kirala”, “IBAN paylaş, komisyon kazan” gibi yöntemlerle suç örgütlerinin ağına çekildiğini belirterek, düzenlemenin yalnızca suça katkısı banka hesabının kullandırılmasıyla sınırlı kalan kişiler için daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçladığını ifade etti.
Yeni düzenlemeyle organize dolandırıcılık suçlarını planlayan, yöneten ve esas menfaati elde eden kişilere yönelik cezaların aynen uygulanmaya devam edeceği belirtildi.
