Mardinli Süryani telkâri ustası, 5 bin yıllık sanatı sürdürüyor

UNESCO’nun ‘Yaşayan insan hazinesi’ listesine yer alan 67 yıllık telkari ustası Süryani Suphi Yerlihindi (77), 5 bin yıllık sanatı sürdürüyor. Süryani ustalar tarafından günümüze kadar ulaşan telkari sanatında, Mardin’de 5, Midyat’ta da yalnızca 20 usta kaldığını söyleyen Yerlihindi, “Süryani Ortodoks cemaati ustaları, sanatı günümüze kadar getirdi. Ben 4 Müslüman’a bu mesleği öğrettim” dedi.
UNESCO tarafından 2003 yılında kabul edilen, Türkiye’nin de 2006 yılında taraf olduğu Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Mukavelesi kapsamında, 2020 yılında ‘Yaşayan insan hazinesi’ seçilen Mardinli 67 yıllık telkâri ustası Suphi Yerlihindi, kendisinin bir Süryani olmasına karşın, çok uygun 4 Müslüman çocuk yetiştirdiğini ve bugün bunların telkâri sanatında kelam sahibi olduğunu söyledi.
‘ÖDÜLÜMÜ CUMHURLİDERİ ERDOĞAN VERDİ’
Türkiye’de yaklaşık 25 telkâri ustası bulunduğunu söyleyen Yerlihindi, “Bu meslekte, altının telkârisini yapıp, Anadolu’ya sattım. Son vakitlerde gümüş yapıyorum. 4 usta yetiştirdim. Onlar artık resmi dairelerde eğitim veriyor. Onlar da usta yetiştiriyor. UNESCO’nun 2020 mart ayında bana verdiği ‘Yaşayan insan hazinesi’ mükafatını, Cumhurlideri mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’dan aldım. Beni Ankara’ya davet edip, bu ödülümü verdi. Ayrıyeten Kültür ve Turizm Bakanı, bana plaket verdi. Telkâri, çok eskilere dayanan bir sanattır. Milattan evvel 3 bin yıl evvel, Mezopotamya bölgesinde yapılıyordu. 5 bin yıllık el sanatı, hala o ayarda, o temizlikte. Saf gümüş olarak yapılıyor telkâri. Saf gümüş olmazsa telkâri de olmaz. Mardin ve Midyat Süryani Ortodoks Cemaati ustaları, sanatı günümüze kadar getirdi. Ancak çok az sayıda kalmışız. Toplasan Midyat’ta aşağı üst 20 kişi. Mardin’de de yetiştirdiğim çocuklarla birlikte 5 kişi varız. Yani ben ve yetiştirdiğim 4 Müslüman çocuk. Diğer da yok” dedi.
‘ŞİMDİKİ GENÇLER GELECEKLERİNİ DÜŞÜNMÜYOR’
Şimdiki gençlerin, sanatı eskisi üzere önemsemediğinden yakınan Yerlihindi, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Çok uğraştım, çok yoruldum. Haddinden fazla yoruldum. Ayakta olduğuma bakmayın. Üstümde büyük bir yorgunluk var. Yaş 77, bu az değil. Bu yaşta kaç kişi var Türkiye’de çalışan? Ancak hala ufak tefek işler yapıyorum. Eğitim veremem, geçti. 10 sene Mardin Halk Eğitim Merkezi’nde kaldım. 10 sene öğretmenlik yaptım. Ustalara saat başı fiyat ödüyorlar. Onun yarısından fazlasını da orada eğitime gelen çocuklara dağıtıyordum. Bu türlü bir kurs öğretmeni gördünüz mü? Bazen param yetmiyordu, 100 lira 200 lira arkadaşlarımdan borç alıp, çocuklara veriyordum. Sanata teşvik olsun diye bunu yapıyordum. Lakin şimdiki çocuklar, sanata hiç sıcak bakmıyor. Geleceklerini de düşünmüyorlar.”