Burçak BOZKUŞ – Ali AKSOYER – Kubilay ÖZEV – İbrahim MAŞE / İSTANBUL – İSTANBUL’da bir günde 18 bin ton evsel atık üretiliyor. Bunun 12 bin tonu Avrupa Yakası’nda, 6 bin tonu Anadolu yakasında. Kişi başına günlük atık üretimi ise 1,1 kilogram.Atıklar, geri kazanım tesisinde tabiata, iktisada ve endüstriye geri kazandırılıyor. KHA grubu, 5 Haziran Dünya Etraf Günü öncesi, evsel atıkların bir günlük sürecini, tesisi ve çalışmalarını yerinde görüntüledi.
İstanbul genelinde ilçe belediyelerince toplanan günlük evsel katı atıklar 8 katı atık aktarma istasyonunda, daha büyük araçlara aktarılıyor. Atıklar daha sonra İBB’ye geri kazanım tesislerine gönderiliyor. O tesislerden biri de Kemerburgaz’daki İstanbul Etraf İdaresi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İSTAÇ) Geri Kazanım ve Kompost tesisi. Tesise bir günde 80 araçla, 500 ton evsel atık geliyor. Atıklar sırasıyla çöp kabul alanına oradan da mekanik ayrışım ünitesine geçiyor. İkiye ayrılan atıklar fermantasyon ünitesine gönderiliyor. Öbürleri ise elle ayrıştırma ünitesinde 65 kişilik bir grupla ayrıştırılarak iktisada geri kazandırılıyor. Atıklardan üretilen organik gübre, İstanbul’da park ve bahçelerin güzelleştirilmesinde kullanılıyor. Geri kazanılamayan evsel nitelikli katı atıklar ise tertipli depolama alanlarında hava, toprak, su ve insan sıhhatine ziyan vermeyecek halde inşa ve işletme faaliyetlerinde kullanılıyor. İSTAÇ Genel Müdürü Aslan Değirmenci, “İstanbul’da oluşan atığın etinden sütünden her şeyinden faydalanmaya, hem doğayı muhafazaya hem de iktisada ham unsur üretmeye, güç kesimine takviye oluyoruz” dedi.
“DÖRT KİŞİLİK BİR AİLE HER GÜN YAKLAŞIK 4.4 KİLOGRAM ATIK ÜRETİYOR”
“İstanbul’da şu anda kişi başına günlük 1,1 kilogram atık üretiliyor” diyen Aslan Değirmenci, “Her hane halkı 1,1 kilogram. Yani dört kişilik bir aile her gün yaklaşık 4.4 kilogram atık üretiyor. Biz o evsel atığın tamamını bir formda tabiata yahut iktisada, endüstriye geri kazandırmak için gayret sarf ediyoruz. Ve bu süreç burada her gün tekrarlanıyor. Biz İstanbul’da günde yaklaşık 18 bin ton evsel atığı işliyoruz. Bu 18 bin ton evsel atıktan şu anda aktif olan üç tane metan gazından elektrik üreten var. Bunların toplam yaklaşık saatte 75 – 80 megavat elektrik üretiyorlar ki bu 350 bin hanenin elektrik muhtaçlığını karşılıyor olmak demek. Yaklaşık yüzde 1,5 – 2 civarı geri kazanım materyali bu da yaklaşık yılda 4 bin ton plastiği, kağıdı, teneke ambalajı geri kazanıyoruz demek. Bunların hepsi iktisada ve tabiata katkı manasına geliyor” formunda konuştu.
“İSTANBUL’DA HER GÜN YAKLAŞIK 18 BİN TON EVSEL ATIK ÜRETİLİYOR”
Tesisin bir günlük faaliyetlerinden bahseden Aslan Değirmenci, “Buraya ilçe belediyelerinden her gün yaklaşık 80 araçla birlikte, günlük ortalama 500 ton evsel atık geliyor. Biz o evsel atığı aşikâr süreçlerden geçirdikten sonra ayrıştırıyoruz. Elek üstü ve elek altı dediğimiz formda. Elek üstü dediğimiz materyal kağıt, plastik, cam, teneke. Bunlar endüstriye tekrar geri kazanım ham unsur olarak gidiyor. Elek altı dediklerimiz de meyve zerzevat atıkları ve mutfak atıkları. Bunları ayırdıktan sonra 8 haftalık bir seyahate çıkıyor atıklar. Bu 8 haftalık seyahatin sonunda fermantasyon süreci dediğimiz süreç sonucunda evsel atıkların içindeki nemi suyu aldıktan sonra, bu geride görmüş olduğunuz komposta dönüşüyor” dedi.
“EVSEL ATIKLARI TABİATA, İKTİSADA, ENDÜSTRİYE GERİ KAZANDIRIYORUZ”
Atığa ham husus gözüyle baktıklarını tabir eden İSTAÇ Genel Müdürü Aslan Değirmenci, “Yani İstanbul’da her gün yaklaşık 18 bin ton evsel atık üretiliyor. Bunun 12 bin tonu Avrupa Yakası’nda, 6 bin tonu Anadolu yakasında. Biz bu atığın hepsini burada gördüğünüz üzere komposta yahut geri kazanım vasıtasıyla plastik, metal kesimlerine ham husus olarak yahut nizamlı depolama alanlarında topladığımız, biriktirdiğimiz çöpten oluşan metan gazıyla elektriğe dönüştürüyoruz. Yahut yeniden organik atıklardan metan gazı fermente ederek, mekanik yollarla metan gazı üreterek elektrik üretiyoruz. Tabiri caizse İstanbul’da oluşan atığın etinden sütünden her şeyinden faydalanmaya hem doğayı müdafaaya hem tabiata katkı sağlamaya hem de iktisada ham unsur üretmeye ve güç bölümüne takviye oluyoruz” tabirlerini kullandı.
Dünya Etraf Günü için dileklerini paylaşan İBB Etraf Müdafaa ve Denetim Daire Başkanı Prof. Dr. Ayşen Erdinçler ise, “Dünya Etraf Günü’nde çevreyi yalnızca bugün hatırlamayalım diyorum. Bunu korumak, bunu yaşatmaya çalışmak, bunu sürdürülebilir hale getirmek ve bizden sonraki kuşaklara bırakabilmek için tüm bireylerin bu sorumluluğu bu şuuru taşıması gerekiyor” sözlerini kullandı.
()
