Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllar uygulanan ve çalışanlara emeklilik öncesi statü değiştirerek daha avantajlı şartlarla emekli olma imkânı tanıyan “son 7 yıl” uygulaması, 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için sona erdi. Yeni düzenlemeye göre emeklilik statüsü, son yıllardaki prim ödemelerine göre değil, tüm çalışma hayatındaki dağılıma göre belirleniyor.
Emekliliğe Kısa Süre Kala Statü Değiştiriliyordu
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında SSK (4/1-a), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşmiş olsa da emeklilik şartları statülere göre farklılık göstermeye devam ediyor. Özellikle prim gün sayısı bakımından SSK’nın, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim gerektirmesi nedeniyle daha avantajlı olduğu değerlendiriliyor.
Bu nedenle geçmişte birçok sigortalı, emekliliğe 3–3,5 yıl kala statü değiştirerek SSK’lı çalışmaya başlıyor ve daha düşük primle emekli olma yolunu tercih ediyordu.
2008 Öncesi Sigortalılar İçin Hak Sürüyor
2008 yılındaki sosyal güvenlik reformundan önce sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” kuralı uygulanmaya devam ediyor. Buna göre son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödenmişse, emeklilik o statüye göre hesaplanıyor.
Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu olarak çalışan bir kişi, emekliliğine son 3,5 yıl kala SSK’lı olarak prim öderse ve gerekli şartları tamamlarsa SSK’dan emekli olabiliyor.
2008 Sonrası İçin Yeni Sistem
SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın Türkiye Gazetesi’ndeki köşe yazısında aktardığı bilgilere göre; Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için bu uygulama kaldırıldı.
Yeni sistemde emeklilik statüsü belirlenirken son yıllar değil, toplam çalışma süresindeki ağırlık dikkate alınıyor. Buna göre çalışma hayatının büyük bölümünü Bağ-Kur kapsamında geçiren bir kişi, son yıllarda SSK’lı çalışsa bile çoğunluk Bağ-Kur’da olduğu için emeklilik şartlarını Bağ-Kur’a göre tamamlamak zorunda kalacak.
Bu durum özellikle Bağ-Kur’lular için 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor. Böylece 2008 sonrası sigortalılar için emeklilik planlamasında “son 3,5 yıl” formülü tarihe karışmış oldu.
