Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rusya Ukrayna savaşının ardından Montrö Sözleşmesi’nin “bütün hükümlerini şeffaf bir şekilde uygulayacaklarını” söyledi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, katıldığı bir TV canlı yayınında, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısına ve gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Bakan Çavuşoğlu, Ukrayna’daki çatışmalar başlamadan önce Türk vatandaşlarının tahliyesi için Harkiv bölgesine ilave seferler konması için Türk Hava Yollarından (THY) talepte bulunulduğunu hatırlattı.
“MONTRÖ’NÜN TÜM HÜKÜMLERİNİ ŞEFFAF ŞEKİLDE UYGULAYACAĞIZ”
Ukrayna’nın Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne ilişkin Türkiye’den talebi hakkındaki bir soru üzerine Çavuşoğlu, Sözleşmenin, kıyıdaş ve kıyıdaş olmayan ülkelerin savaş gemilerinin Boğazlardan geçişini ve Karadeniz’de kalmalarını, süre ve limitle ilgili düzenlemeleri açıkça içerdiğini belirtti.
Çavuşoğlu, Türkiye’nin bugüne kadar Montrö Boğazlar Sözleşmesini harfiyen uyguladığını anlatarak, “Bu şartlarda da biz, tabii ki Montrö Anlaşmasını uygulayacağız. Türkiye’nin taraf olmadığı bir savaş halinde, Türkiye, savaşın tarafı olan ülkelerin gemilerinin geçişine Boğaz’ı kapatabilir. Montrö Sözleşmesi’nin 19. maddesi sarih bir şekilde gayet açık.” dedi.
Son gelişmelerin “savaş, çatışma ya da harekat” olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceğine ilişkin ise Çavuşoğlu, şunları kaydetti:
“Başlangıçta Rusya’nın bir saldırısı oldu. Ama biz bunu uzmanlarımızla, askerlerimizle, hukukçularımızla değerlendirdik. Şimdi özellikle birçok şehirde görülüyor ki, artık bu bir savaşa dönüştü. Yani sokaktaki çatışmalarda, taraflar arasında adeta bir savaşa dönüştü. Biz bu konuda bir kanaat getirdik işin doğrusu. Çünkü taraflar arasında ciddi bir çatışma var. Bu bir askeri harekat değil, geçici bir-iki havadan saldırı değil, resmen savaş hali var şu anda ülkede.”
Çavuşoğlu, Montrö Sözleşmesi’nin 19. maddesinin, savaşın tarafı olan ülkelerin gemilerinin geçişiyle ilgili bir istisna tanıdığını da aktararak, “Nedir bu istisna? Eğer savaş gemisi, savaşın tarafı olan ülkedeki üssüne, bağlı olduğu limana, üsse gidecekse, o zaman bu geçiş engellenemiyor. Burada genel hükme bir istisna getiriyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Sürecin şeffaf olması gerektiğini vurgulayan Çavuşoğlu, Rusya’nın Karadeniz’deki üslere bağlı gemilerinin Akdeniz’de bulunduğunu belirtti.
Çavuşoğlu, “Tabii burada suistimalin de olmaması lazım. Yani ‘Üsse gideceğim, gemimi demirleyeceğim.’ deyip de Boğaz’dan geçtikten sonra savaşa dahil olmaması lazım. Biz, Montrö’nün tüm hükümlerini bu şekilde, şeffaf bir şekilde uygulayacağız.” ifadesini kullandı.
