‘Suyun yüzde 77’sini tarımda kullanıyoruz’

 AKDENİZ Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Harun Kaman, Türkiye’deki su varlığının yüzde 77’sinin ziraî sulamada kullanıldığını söyledi. Kaman, global ısınmanın yanı sıra ziraî sulamada uygulanan yanlış teknikler ve kaçak sondajların, yer altı su kaynaklarının azalmasını hızlandırdığını ve tedbir alınması gerektiğini belirtti.
AÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Harun Kaman, Türkiye’nin kurak- yarı kurak iklim neslinde olduğunu söyledi. Son yıllarda kuraklığın tesirinin daha şiddetli hissedildiğini aktaran Prof. Dr. Kaman, “Devlet Su İşleri’nin 2020 Yılı Faaliyet Raporu’na nazaran Türkiye’nin toplam su potansiyelinin 44,25 milyar metreküpü ziraî sulama suyu, 13,19 milyar metreküpü ise içme, kullanma ve sanayi suyu olarak kullanılıyor. Ziraî sulamada kullanılan su ölçüsü, ülkemizin toplam su potansiyelinin yüzde 77’sini oluşturuyor. Yani tarımda önemli bir su kullanımı kelam konusu. Sulama aktifliği yüksek prosedürleri tercih etmemiz lazım” dedi.
‘İLETİM KAYIPLARI SIFIRLANMALI’
Bitkiye gereksiniminden fazla su vermenin israf olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kaman, “Suyun tarlaya iletiminde, iletim kayıplarını sıfırlamamız, hasebiyle kapalı sistemle suyu taşımamız gerekiyor. Bitki su tüketimi de bu süreçte kıymetli. Bitkinin gereksiniminden fazla su vermek esasen suyun israf edilmesi demektir. Fazla su verdiğiniz vakit bitkiden daha fazla randıman almıyorsunuz, bilakis randıman azalıyor. Kuraklık sonucunda kullanılabilir su potansiyelimiz az olduğu için bu durum çok kıymetli. Ziraî sulamada basınçlı su usullerini tercih etmemiz lazım” diye konuştu.
‘AZ SU TÜKETEN BİTKİLER EKİLMELİ’
Türkiye’de yağışların sistemsiz olduğunu belirten Prof. Dr. Kaman, “Ülkemizdeki her bir metrekare yerden en üst seviyede randıman almaya yönelik üretime yönelmemiz gerekiyor. Araziyi boş bırakmayı yanlışsız bulmuyorum fakat su kısıntından ötürü az su tüketen bitkileri ekmeyi tercih edebiliriz. Yarı ıslatmalı sulama usulünü deneyebiliriz. Kısıntılı sulama stratejileri uygulayabiliriz. Yağış hasadı yapacak çalışmalara yönelmemiz gerekiyor. Sulama yolu olarak da damlama sulama sistemi uygulayalım” dedi.
JEOFİZİK MÜHENDİSİ YÜKLÜ: SU YOKSULU ÜLKEYİZ
Jeofizik mühendisi Atakan Yüklü ise kuraklığa karşı gerekli tedbirlerin alınmadığını söyledi. Yüklü, “20 yıl evvel bu cins hususlardan bahsederken ‘Su yoksulu bir ülkeyiz’ diyorduk fakat şu anda su yoksulu ülkeyiz. Bu durum yalnızca Antalya’ya has durum değil. Ülke genelinde var olan durum. Biz 20 yıl evvel yapmamız gerekenleri yapmadık. Kömürle çalışan termik santral, Antalya’nın harcadığı yıllık su tüketimi kadar su harcıyor. Beton asfaltlardan vazgeçmedik ve suyu denizlere kavuşturduk. Akarsu ve derelerin plansızca denize dökülmesini izledik” diye konuştu.
Kullanılan suyun geri dönüşünün yapılmadığını belirten Yüklü, “En değerlisi aslında mahallî idareler şu anda kırsaldan su çalıyor. Çabucak çabucak tüm belediyeler refüjlerin sulanması için yüzlerce sondaj açıyor. Pak, tatlı suyu refüjlerde, bahçelerde harcıyoruz. Kullandığımız suyun geri dönüşünü başaramadık. Öbür ülkeler kullandıkları suyu tekrar endüstriye kazandırıyor. Sanayi tesisleri üretimlerinde pak, içilebilir su kullanıyor. Meğer pak su kullanmaya muhtaçlıkları yok” dedi.
‘KONYA OVASINDA 200 BİN KAÇAK SONDAJ’
Kaçak açılan sondajların yer altı sularını tehdit ettiğini söyleyen Atakan Yüklü, “Konya’da son vakitlerde oluşan obrukların da sebebi, etrafta yapılan kaçak sondajlardır. Konya Ovası’nda yaklaşık 200 bin kaçak ruhsatsız sondaj var. En kolayını bulup ‘iklim krizi’ diyerek topu iklime attık. Suyu planlamadığımız için su fakiri bir ülkeyiz. Bununla ilgili tahlil üretecek olan yeniden bu ülkenin mühendisleridir. Öncelikle yerlerdeki yer altı su havzalarının tespit edilmesi gerekiyor. Atık suların planlamasının yapılması ve kaçak sondajların kapatılması gerekiyor. Havzalardan vahşice su çekimi var” açıklamasını yaptı.