Berivanların güçlü yayla seyahati

VAN’ın Çatak ilçesine bağlı Sözveren Mahallesi’nde yaşayan ve ‘berivan’ olarak isimlendirilen bayanlar, süt sağmak için her gün at, katır ve eşek sırtında 30 kilometre uzaklıktaki Takuh Yaylası’na kuvvetli seyahat yapıyor. Bir ay boyunca at ve katır sırtında seyahat yaparan berivanlar, sağdıkları koyun ve keçilerden elde ettikleri sütle otlu peynir, tereyağı ve yoğurt yapıyor. Berivanlar, kışlık yiyeceklerini hazırlayıp, bir kısmını da satarak ailelerinin geçimini sağlıyor.
Van’ın Çatak ilçesine bağlı Sözveren Mahallesi’nde besicilik yapanlar, yazın hayvanlarından daha âlâ randıman alabilmek için 20 kilometre uzaklıkta bulunan Takuh Yaylası’na çıkıyor. Mahallede yaşayan bayanlardan bazıları süt sağmak için at, katır ve eşek sırtında her gün yaklaşık 6 saat süren zorlu yolculuk yapıyor. Birtakım aileler ise yaylada kurdukları çadırda 3 ay boyunca konaklayıp, sağdıkları koyun ve keçilerden elde ettikleri sütleri otlu peynir, tereyağı ve yoğurt yaparak aile bütçelerine katkıda bulunuyor. 
‘ÇADIR KURDUKTAN SONRA ŞİDDETLİ SEYAHATTEN KURTULDUK’
Yaklaşık 4 bin küçükbaşın olduğu yaylada süt sağan Nazlı Salçuk, her yıl olduğu üzere bu yıl da yayla yükünü bayanların çektiğini lisana getirdi. Koyunların yaylaya çıktığı birinci ayda at, katır ve eşek sırtında gelip gittiklerini ve süt sağdıklarını belirten Salçuk, “Bu seyahatimiz yaklaşık 6 saat sürüyordu. Bir ayın sonunda da yaylada çadır kurduk. Bu çadırlarda 3 ay kalıp, burada süt sağıyoruz. Sağdığımız sütten de otlu peynir, tereyağı ve yoğurt yapıyoruz. Biz çadır kurduktan sonra kuvvetli seyahatten kurtulduk. Yayla hayatı çok zor ama bu zorlukların yanında hoş yanları da var” dedi.
‘DEDELERİMİZDEN BİZE MİRAS KALDI’
3 ay boyunca yaylada kalan Seyfettin Şipal ise, yayla hayatının çok sıkıntı olduğunu belirterek, “1950’de dedelerimiz bu yaylaya gelmiş. Artık de bize miras kaldı. Yayla hayatının zorlukları var tabi. En büyük zorluğu ise 3 ay boyunca bayanlar yaşıyor” diye konuştu.
‘SÜTLERDEN ELDE ETTİĞİMİZ ESERLERLE HAYATIMIZI SÜRDÜRÜYORUZ’
Sözveren Mahalle Muhtarı Zahir İnan da yayla hayatını dedelerinden, babalarından öğrendiklerini belirterek, “Dedelerimiz, babalarımızın hayatı bu yaylada geçti. Biz de onlar üzere buraya gelip yaşıyoruz. Sağılan sütten elde ettiğimiz eserlerle ömrümüzü sürdürüyoruz. 3 ay boyunca da yaylada kalıyoruz” dedi.