‘Yerli aşı üçüncü doz olarak kullanılabilir’

Kaan ULU- Celal ATALAY/ ANKARA Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Kolu Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, Covid-19 aşılarında birinci 2 dozdan yaklaşık 6 ay sonra hatırlatma dozunu tek doz yapmak gerekeceğini söyledi. Balık, “Erciyes Üniversitesi’nde geliştirilen aşımız Çin aşısı ile tıpkı teknolojiye sahip yani inaktif aşıdır. Hasebiyle Çin aşısı olan vatandaşlarımız 3’üncü doz olarak Erciyes Üniversitesi’nde üretilen aşımızı yaptırabilirler” dedi.
Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Kısmı Önderi Prof. Dr. Balık, kimi aşıların ömür uzunluğu bağışıklık bırakmadığını ve aşikâr müddetlerle bağışıklığı idame ettirmek için hatırlatma dozlarının tek doz olarak yapılması gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Balık, “Koronavirüs aşılarında da birinci 2 aşıdan yaklaşık 6 ay sonra hatırlatma dozunu tek doz olarak yapmak gerekeceği şu andan itibaren anlaşılıyor. Bu müddet inaktif aşılarda 6 ay üzere görünüyorken mRNA aşılarında yani bizim kullandığımız Biontech aşılarında daha uzun mühlet olabilir; 8 ay, 1 yıl ya da 2 yıl. ABD’de bir tez ortaya atıldı; mRNA aşılarında yani örneğin Biontech aşısında ‘Hatırlatma dozu gerekmeyebilir’ diye ancak bu argüman bilimsel olarak da ispatlanmaya muhtaç. Bir taraftan hem inaktif hem de mRNA aşılarının Faz-3 çalışmalarına dahil edilen gönüllüler takip edilmeye devam ediliyor. Yani bunlarda bağışıklık ne kadar sürecek; 6 ay mı, 1 yıl mı, 2 yıl mı; bu takipler yapılıyor. Bu takiplerin sonunda yaklaşık 3-5 ay sonra ‘Hangi aşıda, ne kadar mühlet sonra hatırlatma dozu yapacağız?’ bunu daha net söyleyebileceğiz ancak şu anda öngörülerimiz; Çin aşısında 2’nci dozdan 6 ay sonra hatırlatma dozu gerekecek üzere görünüyor. Bu müddetler sonunda aşının tesiri azalıyor. Bizdeki ve dünyadaki müşahedeler şu an bunu gösteriyor” diye konuştu. 
‘ÇALIŞMALAR YAPILIYOR’
Prof. Dr. Balık, Erciyes Üniversitesi’nde geliştirilen yerli aşının Faz-3 etabına geldiğini hatırlatarak, “Kayseri’de geliştirilen aşımız, Çin aşısı ile birebir teknolojiye sahip yani inaktif aşıdır. Dolayısıyla Çin aşısı olan vatandaşlarımız 3’üncü doz olarak Erciyes Üniversitesi’nde üretilen aşımızı yaptırabilirler. Kaldı ki dünyada hatırlatma dozu olarak farklı aşıların kullanımıyla ilgili çalışmalar yapılıyor. Mesela ABD’de Ulusal Hastalık Merkezi, farklı aşıların hatırlatma dozu olarak kullanılmasıyla ilgili bir çalışma başlattı. Önümüzdeki aylarda farklı aşıların hatırlatma dozunda birebir aşıya nazaran daha mı güzel olacağı, daha mı avantajlı olacağı ortaya çıkacak. Tekrar birtakım farklı aşıların hatırlatma dozu ya da ikinci doz olarak kullanıldığı görüldü. Bunların rastgele bir sorun oluşturmadığı hatta farklı aşıların ikinci doz ya da hatırlatma dozu olarak kullanılmasının tahminen de daha güçlü bir bağışıklık vereceği ile ilgili birtakım öngörüler var” dedi. 
‘YAN TESİR BEKLEMİYORUZ’
Prof. Dr. Balık, “Diyelim ki bireye birinci iki doz Biontech aşısı yapıldı. Biontech aşısının hatırlatma dozunun müddeti belirli olduğunda; diyelim ki 8 ay olduğuna karar verildi. O taktirde 3’üncü doz yanı hatırlatma dozunu Erciyes Üniversitesi’nde üretilen kendi aşımızla yaptırabilme imkanı olacak. Her ne kadar bununla ilgili klinik çalışmalar bitmemiş olsa bile teorik olarak şu anda bunu öngörebiliriz. Rastgele bir yan tesir oluşturmaz. Yani 3’üncü dozu farklı aşılarla yapmanın rastgele bir ek yan tesir oluşturacağını beklemiyoruz” diye konuştu.