Araştırma gemisi ‘Yunus-S’, deniz altı dağları için Akdeniz’de

Uzman ÇEVİREN/FİNİKE (Antalya), – ANTALYA Finike’de, 2013 yılında ‘özel etraf muhafaza alanı’ ilan edilen deniz altı dağları bölgesinin yanı sıra yunus ve balina üzere memeliler ve biyoçeşitliliğin araştırılması için çalışma başlatıldı. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı ile İstanbul Üniversitesi iş birliğinde yürütülecek proje kapsamında ‘Yunus-S’ isimli araştırma gemisi de ilçeye getirildi. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Muhafaza Genel Müdür Yardımcısı Nuri Kunt, “Çalışma ülkemizde birinci. ‘Finike deniz altı dağları özel etraf müdafaa bölgesi’ ilan edilmesi ülkemizde denizler alanında bir birinci zaten” dedi.
Akdeniz’de, ‘Finike Deniz Altı Dağları Özel Etraf Muhafaza Bölgesinde Setase Çeşitliliği Durum Tespiti Projesi’ kapsamında çalışma başlatıldı. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Muhafaza Genel Müdürlüğü ile İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi iş birliğinde 16 kişilik takımla bu ay başlatılan çalışma, 2 yıl devam edecek. Çalışmaları yerinde incelemek için bölgeye gelen Etraf ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Müdafaa Genel Müdür Yardımcısı Nuri Kunt, Türkiye’de 18 ‘özel etraf muhafaza bölgesi’ olduğunu, ‘Finike deniz altı dağları özel etraf müdafaa bölgesi’nin de tek deniz yeri olarak büyük ehemmiyet arz ettiğini kaydetti.
‘ÇALIŞMA ÜLKEDE İLK’
Proje hakkında bilgi veren Nuri Kunt, “Buradaki balinalar ve yunus üzere memelilerin yanı sıra biyoçeşitlilik tespitiyle ilgili İstanbul Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi’nin bedelli hocalarıyla araştırma gemisindeyiz. 18 tane özel etraf müdafaa bölgemiz var. ‘Finike deniz altı dağları özel etraf müdafaa bölgesi’ de denizler olarak tek yerimiz olduğu için büyük ehemmiyet arz etmekte. 2013 yılında ‘özel etraf muhafaza alanı ilan’ edildi. Memeliler ve biyoçeşitliliğin izlenmesine başlamış olduk. Mayıs ayı prestijiyle başlayan çalışma 2 yıl devam edecek” dedi.
Biyoçeşitlilikle ilgili çalışma tamamlandıktan sonra sosyoekonomik çalışmalara başlanacağını belirten Kunt, “Nihai olarak burada bir idare planı yapılacak. İdare planına nazaran, başka kamu kuruluşları ve mahallî paydaşların ne yapması gerekiyorsa onlar vazifelendirilmiş olacak. Bu biçimde sürdürülebilir bir muhafazayı hedefliyoruz. Araştırma gemimiz yaklaşık 70 mil kadar açıklara çıkıp 1,5- 2 yıl boyunca biyoçeşitliliğin tablosunu ortaya koyacak. Bu tabloya nazaran nerelerde hassas müdafaa, nerelerde mutlak zonlar yapacağız bunları tespit çalışmaları gerçekleştirmiş olacağız. Bu türlü bir çalışma ülkemizde birinci. ‘Finike deniz altı dağları özel koruma bölgesi’ ilan edilmesi ülkemizde denizler alanında bir birinci zati. Hasebiyle birinci çalışma bu. Bu çalışmada pahalı hocamız ve grubuna ayrıyeten teşekkür ediyoruz. Ayrıyeten bu mevzuya yönelik yapılan sunum toplantısında mahallî yöneticilerimizin de ağır ilgisiyle karşılaştık. Bunun içinde çok şad olduk” diye konuştu.
ARAŞTIRMA GEMİSİ; BİRİNCİ VE TEK
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Bayram Öztürk de proje ve İstanbul Üniversitesi’ne ilişkin ‘Yunus-S’ isimli araştırma gemisinin teknik özellikleri hakkında bilgi aktardı. Prof. Dr. Öztürk, “33 metre uzunluğunda ve teknik özellikleriyle her türlü donanıma sahip. Denizden örnek alabilecek nitelikteki araştırma gemimizde balıkçılık araştırmaları için hidrolikler ve akustik aygıtlarımız var. Ses dinleme, bilhassa yunus, balina sesi dinleme üzere aygıtları var. Daha birçok değişik aletlerimiz var. Gemimiz 4 bin metreye kadar derin denizlerden örnekleme yapabilecek nitelikte. O nedenle geminin sancak tarafında ‘İlk ve tek’ yazıyor” dedi.
‘TÜRKİYE AKDENİZ’E SAHİP ÇIKIYOR’
İlk etap çalışmaların 3’te 2’sini bitirdiklerini söyleyen Prof. Dr. Öztürk, “16 işçimiz var. 8 araştırmacımız var. 5 doçent, 1 profesör, 2 doktora öğrencisi olarak buradayız. 21 Eylül’de tekrar geleceğiz. Araştırmanın ikinci boyutu için açık denizlerde olacağız. 50 mil, 60 mil açık denizlerde. Emelimiz; Türkiye, Akdeniz’de bir inisiyatif geliştirdi. Biyolojik çeşitliliğin korunması inisiyatifi bu. Türkiye Akdeniz’de en uzun kıyıya sahip ülke hasebiyle Akdeniz’e sahip çıkıyor. Denizin korunmasına katkıda bulunuyor. Akdeniz’in sürdürülebilirliğine katkıda bulunuyor. Biz, fona sağladığı katkı için bakanlığımıza teşekkür ediyoruz. Şu ana kadar yaptığımız çalışmalarda işin 3’te 2’sini bitirdik. Hem balina hem yunus müşahedesi hem örnekleme, kirlenme ve çevresel parametrelerle ilgili bilgi topluyoruz” diye konuştu.
Finike Kaymakamı Zafer Sağ ve mahallî yöneticilerle de bir ortaya gelen grup, projenin kapsamı hakkında sunum yaptı.