Koronavirüste süratli tarama için ‘havuz test’ önerisi

Kaan ULU- Celal ATALAY/ ANKARA Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Kolu Önderi Prof. Dr. İsmail Balık, koronavirüs salgınının yayılmasına karşı süratli tarama yapabilmek için ‘havuz test’ uygulaması önerdi. Prof. Dr. Balık, “Havuz test; 10 bireyden alınan test numunesiyle tek test yapmak demektir. Yani olağanda 1 şahıstan aldığımız numuneye biz 1 test uygulaması yaparız. Havuz testte ise 60 bireye kadar numune alınabiliyor ve bundan tek test yapılıyor. Bununla çok süratli tarama yapılabiliyor” dedi.
Prof. Dr. İsmail Balık, Türkiye’de hadiselerin ve hadise artış suratının düştüğünü söyledi. Prof. Dr. Balık, “Vaka sayılarımız azalmaya başladı. Lakin azalmaya başladıktan sonra yine bir dalgayla karşılamayalım diye yapılması gereken kimi şeyler var. Geçen sene ilkbahar aylarında açılmalara başladıktan sonra yaz aylarını rahat geçirdik; fakat sonbaharda bir dalga ile karşılaştık. Yani hadise sayıları azalmaya başladıktan sonra yapmamız gereken kıymetli bir şey var; tekrar bir dalga ile karşılamamak için ki sonbaharda bu türlü bir risk kelam konusu, şayet birtakım strateji değişiklikleri yapmazsak” diye konuştu.
‘DAHA UCUZA ÇOK FAZLA KİŞİ TARANABİLİYOR’
Prof. Dr. Balık, strateji değişikliklerinden birinin havuz test uygulaması olabileceğini söyleyerek, “Havuz test; 10 şahıstan alınan test numunesiyle tek bir test yapmak demektir. Yani olağanda bir bireyden aldığımız numuneye biz bir test uygulaması yaparız. Havuz testte ise 60 bireye kadar numune alınabiliyor ve bundan tek bir test yapılıyor. Bununla çok süratli tarama yapılabiliyor. Başkasına nazaran daha ucuza çok fazla sayıda kişi taranabiliyor. Münasebetiyle hem vakit hem de para tasarruf edilerek daima tıpkı ortamda bulunan kalabalıkları taramak açısından son derece pratik ve akılcı bir uygulama. Havuz testte diyelim ki 10 şahsa test yapıldı. Bu 10’luk test içinde hepsi negatif olursa 10 kişinin hepsi negatif olarak düşünülür. Şayet 10 kişilik havuz test uygulamasında test olumlu çıkarsa o vakit o 10 bireye farklı başka test yapmamız gerekiyor. Hasebiyle bu türlü bir uygulamaya geçmek için test müspetlik oranının yüzde 5’in altına düşmesi gerekiyor. Yüzde 5’in altına düşen periyotlarda yani önümüzdeki günlerde; bizim enfeksiyon süratimiz yavaşlayacak ve 100 binde hadise görülme sıklığımız 100’ün altına düşecek. Hasebiyle test olumluluk oranlarımız da düşmüş olacak. Bundan ötürü birebir test sayısı ile çok fazla bireye taramak bu havuz test uygulaması ile taramak mümkün olacaktır” dedi.
‘FRANSA, İNGİLTERE, ALMANYA’DA UYGULANIYOR’
Günlük test sayılarını artmasa bile havuz test uygulamasını belli kümeler için gerçekleştirmek gerektiğini kaydeden Prof. Dr. İsmail Balık, “Örneğin; kalabalık iş yeri ortamları, okulların açılmasıyla birlikte sınıflar ve kışlalar, fabrikalar üzere kalabalık alanlarda çarçabuk oradaki şahısları tarama gayeli havuz test uygulamasına geçilebilir. Böylelikle az sayıda test ile çok fazla sayıda kişiyi taramadan geçirmek mümkün olabiliyor. Böylelikle hiç belirtisi olmayan şahısları de yakalamak ve de onları karantinaya alarak hastalığın enfeksiyon suratının düşük olduğu periyotlarda de yayılmasını denetim altında tutmak için bu son derece değerli bir uygulama. Türkiye’de yaygın olarak şu anda bu uygulanmıyor. Tek tük makul yerlerde yapılmıştı. Lakin Sıhhat Bakanlığı aracılığı ile bu şu anda kullanılan bir siyaset değil. Bu birinci evvel Çin’de, akabinde ABD’de, Almanya, İngiltere, Fransa’da vakit zaman bu kelamını ettiğimiz kümelere uygulanıyor” tabirlerini kullandı.