Harun UYANIK / İstanbul, – Marmara Denizi’ni kaplayan salya ile ilgili inceleme yapan grupta yer alan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Kısmı Hidrobiyoloji Anabilim Kısmı öğretim üyesi Doç. Dr. Muhammer Balcı, “Dipteki bakteriler tarafından bunlar ayrıştırılamaya başladığı vakit, bakteriler oksijen tüketerek bunları ayrıştıracak. Bunlarında oksijeni tüketmesiyle birlikte ortamı anoksik yaptığı bir durum oluşacak. Bundan sonrasında taban mevti bekliyoruz” dedi.
Marmara denizi ısınıyor, deniz tabanına çöken salya bilhassa Gemlik ve İzmit Körfezi için deniz tabanında hayatın sona ereceği taban vefatı tehdidi yaratıyor. İstanbul Üniversitesi Plankton Çalışma kümesi deniz salyası ile ilgili bir çalışma başlattı. Takım başladıkları çalışmanın projesini de TÜBİTAK’a sundu. Marmara Denizi’nin bir çok noktasından aldıkları örneklerle çalışmaya başlayan grup, projeyle deniz salyasının ziyanların araştıracaklar. Çalışma kümesinde yer alan Doç Dr. Muharrem Balcı, mevcut durumla ilgili ise Demirören Haber Ajansı’na çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Plankton çalışma kümesinde yer alan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Kısmı Hidrobiyoloji Anabilim Kısmı öğretim üyesi Doç. Dr. Muhammer Balcı, geçtiğimiz hafta sonu Marmara Denizi’nden aldıkları örnekler ilgili olarak, “Adalar kıyısında yaptığımız örneklemelerde, kıyılarda tuzluluk binde 24 çıktı yani litrede 24 gram tuz tespit ettik. Olağan şartlarda Marmara’da bu mevsimde binde 19, en fazla binde 20 çıkması gerekirken 24 çok yüksek bir oran. Mevsimler kaydığı için su sıcaklığı esasen fazla. Kış mevsimi kalktı neredeyse ortadan. Bundan ötürü da suda yüksek bir sıcaklık var, bunu ölçebiliyoruz. Tuzluluğun yüksek olması tabandan de bir karışım olduğunu gösteriyor. Bu tuzluluğun yüksek olması tabandan de bir karışım olduğunu gösteriyor, sıcaklık tabakalaşmasının ortadan kalktığını gösteriyor. Bu da ışık alan bölge olan 20 metre derinliğe kadar müsilajı besliyor, gübre olarak onları besliyor. Işık da var, su sıcaklığı da uygun olduğu için bu formda artışlar yaşıyoruz” dedi.
“BUNDAN SONRASINDA TABAN VEFATI BEKLİYORUZ”
Doç. Dr. Balcı, Marmara Denizi’nde deniz tabanında ömrün sona ererek taban vefatları gerçekleşeceğini beklediklerine dikkat çekerek, “Kümeleşmeye başlamadan evvel bunlar, dağınık haldeyken balıkların solungaçlarını tıkayıp suda boğulmalarına sebep olabiliyor. Tabandaki bakteriler tarafından bunlar ayrıştırılamaya başladığı vakit, bakteriler oksijen tüketerek bunları ayrıştıracak. Bunlarında oksijeni tüketmesiyle birlikte ortamı anoksik yaptığı bir durum oluşacak. Bundan sonrasında taban vefatı bekliyoruz. Bu gözlemlenen bir süreçtir. Su akıntılarının kısıtlı olduğu, su karışımın yetersiz olduğu bölgelerde yani denizin kara içine çok girinti yaptığı noktalarda, koy ve körfezlerde bunu görmek mümkün. İzmit Körfezi ve Gemlik’te bunlar görülebilir” tabirlerini kullandı.
“BAZI BÖLGELERDE DENİZE GİRMEK TEHLİKELİ DİYEBİLİRİZ”
Doç. Dr. Balcı, yaptıkları örneklemelerle ilgili olarak ise Marmara Denizi’nde kimi bölgelerde denize girmemin tehlikeli olabileceğini belirterek, “Aldığımız örneklerden hücre izolasyonları yaptık. Tiplere de baktık mikroskop altında ne var ne yok diye. Burada diatom çeşitlerini çokça tespit ettik. Skeletonema üzere alg tipleri var. Bunlar sıcağı çok sevmez bahar tipleridir. Bahar aylarında artışa geçerler. Havaların düzgünce ısınmasıyla birlikte bunlar yerlerini öteki bir küme mikro organizmalara bırakacak. Bu noktada müsilajın yaz periyodunda çok bir tesiri olmayacaktır. Ardından dinoflagellat dediğimiz tahminen daha ziyanlı tesirleri olabilecek çeşitler artabilir. Birtakım bölgelerde denize girmek tehlikeli diyebiliriz evet. Bilhassa akıntının kısıtlı olduğu, su karışımının yetersiz olduğu bölgelerde tabi ki zira orada ne var bilmiyoruz. Toksin üreten, üretmeyen, hangi çeşit mikro organizmalar var bunları bilmediğimiz için tabi ki riskli olurö formunda konuştu.
Müsilaj sorunun tahlili konusunda ise Doç. Dr. Balcı, “Kısa vadeli tahlil çok güç, imkansız diyebilirim. Uzun vadeli izleme çalışmalarıyla buna bir tahlil bulunabilir. Birinci etapta yapılması gereken kirlilik kaynaklarını en aza indirgemek” tabirlerini kullandı.
SU ALTI KAMERASIYLA GÖRÜNTÜLENDİ
Denizin altındaki müsilaj ise su altı kameralarıyla da görüntülendi. Bir çok noktada tabana inen ve tabanı kaplayan müsilaj nedeniyle deniz içinde görüş uzaklığı de epey kısıtlı.
()
