Türk-İş: Aylık besin harcaması Nisan’da 2,767 liraya yükseldi

İstanbul, 28 Nisan – Türkiye Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) araştırmasının Nisan sonuçlarına nazaran, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, istikrarlı ve kâfi beslenebilmesi için yapması gereken aylık besin harcaması, aylık yüzde 1.14 ve dört ayda yüzde 6.84 ve yıllık yüzde 16.56 artışla 2 bin 767.15 liraya yükseldi.
Türk-İş bilgilerine nazaran, besin harcaması ile birlikte giysi, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sıhhat ve gibisi gereksinimler için yapılması zarurî başka aylık harcamalarının toplam fiyatı da 9 bin 13.53 liraya çıktı.
Buna nazaran, dört kişilik bir ailenin aylık besin harcaması (mutfak masrafı) bir yıl öncesine nazaran 393 lira ve yapılması gereken toplam harcama meblağı da (aile bütçesi) 1,281 lira yükseldi. Böylelikle, sadece yılın birinci dört ayı sonunda, aile bütçesine gelen ek yük 577.26 lirayı buldu.
Türk-İş hesaplamasına temel alınan besin eserlerinin fiyatlarında Nisan ayı itibariyle gözlenen değişim harcama kümeleri itibariyle şöyleydi: 
– Süt, yoğurt, peynir kümesinde; Ramazan ayı gerekçesiyle kimi marketlerde yapılan indirim dikkati çekmekle birlikte, ortalamada değerli bir fiyat değişikliği tespit edilmedi. Kutuda satılan peynirler 800, 900, 1000 gramlık olarak rafta yerini aldı. – Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat eserlerinin bulunduğu kümede; kıyma ve kuşbaşı et fiyatı kilogramda 2.0 lira yükseldi. Tavuk fiyatı tıpkı kaldı. 
– Sakatat (ciğer, yürek, böbrek) eserlerden yürek fiyatı arttı, öbürleri değişmedi, lakin dana ciğerin fiyatı et ile yarışır noktada kaldı. Balık fiyatları, ortalamada biraz arttı, lakin hamsi, istavrit üzere yaygın tüketilen balık artık tezgahlarda yer almadı. 
– Yumurta fiyatı, düşük de olsa, bu ay geriledi. Bakliyat eserleri (kuru fasulye, kırmızı-yeşil mercimek, nohut, barbunya vb.) fiyatları, marketlere ve markaya nazaran çok farklı meblağda oldu. Genel olarak bakliyat eseri fiyatlarında, birtakım marketlerde uygulanan indirim nedeniyle düşüş belirlendi.
– Yaş sebze-meyve fiyatlarının toplam besin harcamaları üzerindeki olumsuz tesiri devam sürdü. Geçiş periyodunda mevsim sebze-meyveleri pazarda yer almaya başlarken kimileri da az ve ancak daha kıymetli olarak yerini korudu. 
– Bu ay 19 zerzevat ve 6 meyve olmak üzere toplamda 25 eserdeki fiyat değişimi izlendi ve hesaplamaya temel oldu. Meyvede erik, çağla, malta eriği pazarda olmasına rağmen, fiyat yüksekliği nedeniyle dikkate alınmadı. 
– Yaş sebze-meyve ortalama kilogram fiyatı geçen ayki 7.48 liradan, 7.74 liraya, ortalama meyve fiyatı da 7.75 liradan 8.67 liraya yükseldi.
– Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik üzere eserlerin bulunduğu kümede; Ramazan ayının vazgeçilmezi olan pide fiyatı Ankara’da 275 gramı 3 liradan oldu. Bunun tesiriyle 200 gramı 1.50 lira olarak satışta olan ekmek fiyatı değişmedi.
Türk-İş açıklamasında, “Konfederasyonumuzca hesaplanan meblağlar fiyat seviyesi olmayıp haneye girmesi gereken toplam gelir ölçüsüdür. Lakin hanede çalışan sayısının sonlu ve ama ele geçen fiyatın yetersiz olduğu durumlarda, elde edilen gelir birden fazla kişinin geçimini karşılayamamakta, kişi başına ‘insanca geçim için’ yapılması gereken harcama meblağı yetersiz kalmaktadır” denildi. (Grafik – Tablo)