İSTANBUL – Kişinin istemi dışında beden kaslarının bir kısmının ya da tamamının sarsılarak kasılması olan epilepsinin (sara), beyin hücrelerinin olağan dışı çalışmasının yol açtığı bir bozukluk olduğunu söyleyen Öğr. Gör. Özlem Karagöl, “Kişiyi her vakit ani bir atakla yakalayan sara nöbetlerinde birinci müdahale büyük kıymet taşıyor” dedi.
Altınbaş Üniversitesi Birinci ve Acil Yardım Program Lideri Öğr. Gör. Özlem Karagöl, “Epilepsi nöbetinin kısa vadeli beyin işlev bozukluğuna bağlı olduğu ve beyin hücrelerinde süreksiz olağandışı elektrik yayılması sonucu ortaya çıktığı biliniyor. Kişiyi her vakit ani bir atakla yakalayan sara nöbetlerinde birinci müdahale büyük değer taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
“RAHAT NEFES ALMASINI SAĞLAYIN”
Sara nöbetinin genelde olağanda olmayan kokuların alınması, kas kasılmaları ve nöbetin çabucak öncesinde bir bağırma ve çığlığın duyulması üzere belirtilerle başladığını belirten Öğr. Gör. Özlem Karagöl, “Nöbet, aniden şuurun kaybolması ve şiddetli bir halde yere düşmeyle devam ederek kendini gösterir. Nöbet geçiren bir şahısla karşılaşıldığında öncelikle sakin olunmalı ve hastanın hareketleri muhakkak durdurulmamalıdır” diye konuştu.
Karagöl, yapılması gereken yanlışsız birinci müdahaleleri ise şöyle sıraladı:
“Hastayı inançlı bir yere yatırın yahut alın. Yaralayabilecek ucu sivri yahut sert eşyalardan hastayı uzaklaştırıp koruyun. Sıkı giysileri varsa giysilerini gevşetin (kravat, kemer gibi), şayet takıyorsa gözlüğünü çıkartın. Sabit ve rahat olacak bir halde bir tarafa gerçek yatırıp, tükürüğünün dışarı akmasını sağlayın. Rahat nefes alması için mümkünse ağzını ve teneffüs yolunu açık tutun. Asla ağzına bir şey sokmaya yahut koymaya (örneğin, dişlerini sıkıyorsa açmaya yahut su vermeye) çalışmayın. Nöbet sırasında ilaç vermeye çalışmayın, kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapmayın. Soğan, kolonya vb. şeyler koklatmayın. Epilepsi krizi olduğu bilinen bir kişi ise yapay teneffüs yahut kalp masajı yapılmasına gerek yoktur. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu ve neler yapılması gerektiğini açıklayan bir kart yahut sıhhat karnesi olup olmadığına bakın. Nöbetinin bitmesini bekleyin. Unutmayın ki, sıklıkla nöbet sonrasında kişi yorgun, ne yaptığını bilemez haldedir, münasebetiyle bu basamakta elinizden geldiğince sakin ve inanç verici olun.”
“KİŞİNİN ŞUURU AÇILMIYORSA KESİNLİKLE BİR AMBULANS ÇAĞIRILMALIDIR”
Sara nöbetlerinin şiddetine nazaran ambulans çağrılmasına gerek oluşabilecek hadiselerin da yaşanabildiğini hatırlatan Karagöl, “Hasta suda ya da yüzerken nöbet geçirdiyse, üzerinde epilepsi hastası olduğuna dair bilgi yoksa yahut hastanın bu nöbetinin bir epilepsi hastalığına bağlı olup olmadığı bilinmiyorsa, kişi yaralanmış, hamile yahut diyabetik ise, nöbet 5 dakikadan daha uzun müddettir devam ediyor ve ikinci nöbet, birinci nöbet bittikten çok kısa bir müddet sonra başlayıp kasılmalar bittikten sonra da kişinin şuuru açılmıyorsa kesinlikle bir ambulans çağırılmalıdır” tabirini kullandı.
