İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin bahçesinde bulunan Osmanlı mirası 300 yıllık çeşmenin büyük kısmı kaldırım altında kaldı. Kitabesi de kayıp olan çeşmenin yine ihya edilebileceğini söyleyen tarihçi Süleyman Faruk Göncüoğlu, “İstanbul, çeşme medeniyetine konut sahipliği yapan tek kent. Sivil toplum kuruluşları organize olarak eski vakıfları canlandırmalı” dedi.
Fatih’te bulunan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin bahçesinde kalan 300 yıllık çeşme, bakımsızlıktan taş yığınına döndü. Kitabesi de kaybolan çeşme, etrafını saran ağaçlar ortasında kayboldu. Büyük kısmı kaldırım altında kalan çeşme, kurtarılmayı bekliyor.
“İSLAM MEDENİYETİ ÇEŞMELERLE TABİR EDİLİR”
Tarihçi Süleyman Faruk Göncüoğlu, İstanbul’da çok sayıda çeşmenin sahipsiz kaldığını söyledi.
İstanbul’un çeşme medeniyetine mesken sahipliği yapan tek kent olduğunu vurgulayan Göncüoğlu, “İslam medeniyeti çeşmelerle söz edilir. Fakat birçok çeşmemiz sahipsizliğe terk edildi” diye konuştu.
Göncüoğlu, “Bu çeşmelerinin her birinin birer vakıf olduğunu belirtmek gerekiyor. Osmanlı periyodunda çeşme devlet tarafından yapılmaz, hanedan mensupları, devlet yöneticileri tarafından yapılırdı. Osmanlı devrinde bu çeşmelerin bakıcıları da vardı. Bunlara Hafızı Tas denildi. Hafızı Tas’lar çeşmelerden sorumluydu. Artık bakımları tek bir çatı altında toplanınca, bu çeşmeler denetlenemez oldu” dedi.
“İSTANBUL, SU MEDENİYETİ ÜZERİNDE DÜNYADAKİ EN GÜÇLÜ ŞEHİR”
Söz konusu çeşmenin sivri kemerli olduğunu kaydeden Göncüoğlu, “Bugün daha çağdaş ve güçlü bir hayat içerisindeyiz. Dünyada önemli yapıtlara imza atıyoruz. Bu çeşmeler tekrar ihya edilebilir. İhya edilirken de her şeyi devletten beklememek lazım. Sivil toplum kuruluşları organize olarak eski vakıfları canlandırmalı. Şunu unutmamak lazım; İstanbul, su medeniyeti üzerinde, dünyadaki en varlıklı kent. Bu çeşmeler buraya rastgele yapılmıyor. Bir su yolu güzergâhında halka ulaşabilecek noktalara yapılıyor. Şu an Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi içerisindeyiz. Burası bir mahalle ve bu mahalleler istimlak edildiği için bu çeşmeler sahipsiz kalıyor” diye konuştu. Göncüoğlu, “Bu çeşmenin olduğu yerde bulunan ağaç, çeşmenin damarlarına kadar nüks etmiştir. Bazen bitki örtülerini muhafaza altına alalım derken, eski yapıtları ne kadar tahrip ettiğimizi görmüyoruz” dedi.
