Emekli amirallerin yayınladığı bildirinin akabinde Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı açıklamada, ”Montrö’nün ülkemize sağladığı kazanımları kıymetli görüyor ve daha güzeli için imkan bulana kadar bu kontrata bağlılığımızı sürdürüyoruz” dedi. Mevzuyu pahalandıran Siyaset Bilimci Dr. Öğr. Üyesi Fırat Demirkol, “2’nci Dünya Savaşı’na gidilen süreçteki siyasi kaos ve endişe ortamını kendi lehine çeviren Türkiye, boğazların tek yetkilisidir” yorumunda bulundu.
Montrö Sözleşmesi’ne uzanan tarihi süreç hakkında bilgi veren İstanbul Gelişim Üniversitesi’nden Siyaset Bilimci Dr. Öğr. Üyesi Fırat Demirkol, “Tarihsel kronoloji ile bakıldığında boğazların tam bağımsızlığını ve Türkiye egemenliğinde olmasını sağlayan Montrö Boğazlar Kontratı uzunca bir müddet devam askeri ve diplomatik uğraşlar sonunda elde edildi” diye konuştu.
Demirkol konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Birinci Dünya Savaşı’nın akabinde imzalanan Mondros Ateşkes Mutabakatı ve Sevr Muahedesi Boğazları Osmanlı Devleti’nin ve Türklerin elinden alarak milletlerarası bir komiteye devretmiştir. Kurtuluş Savaşı’nın akabinde birinci olarak Lozan Mutabakatı ile bu durum düzeltilmeye çalışılmış ve kurulan bu kurulun denetimi Türkiye Cumhuriyeti tarafından alınmıştır. Lakin ulusal güvenlik ve ulusal egemenlik açısından kabul edilmesi mümkün olmayan bu durum Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucuları tarafından birinci fırsatta değiştirilmesi gereken bir olgu olarak düşünülmüştür.”
“İMZALAMAYA İKNA EDİLDİLER”
Başarılı diplomasi ile İngiltere ve ABD’nin zaaflarından yararlanıldığını belirten Demirkol, “2’nci Dünya Savaşı’na giden süreçte bilhassa faşist rejimlerin ortaya çıkması, İtalya ve Almanya’nın saldırgan tavrından huzursuz olan İngiltere ve ABD’nin bu zaafını fırsat bilen Türkiye, boğazlar konusunu tekrar gündeme taşımış ve yürütülen başarılı diplomatik süreç sonucunda 1936 yılında Batılı Devletleri Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni imzalamaya ikna etmiştir” sözlerini kullandı.
“TARAFSIZLIK MONTRÖ İLE SAĞLANDI”
2’nci Dünya Savaşı müddetince tarafsızlığın Montrö ile sağlandığını hatırlatan Demirkol, “Bu durumun en kıymetli desteklerinden birisi olarak boğazların denetiminin Montrö Mukavelesi ile büsbütün Türkiye’nin denetimine geçmesinin çok büyük tesiri olmuştur. Bilhassa boğazların Savaş gemilerine kapatılması hakkı ve Türkiye’nin tek hükümran pozisyonu bölge ülkeleri açısından da savaşın daha yıkıcı sonuçları ile karşılaşılmasının önüne geçmiştir” dedi.
