Çocukları dijital dünyanın zararlı etkilerinden korumaya yönelik hazırlanan yeni düzenlemede sona yaklaşıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, hazırladığı çalışmayı Meclis’te AK Parti Grubu’na sundu. Düzenlemeye göre, 15 yaşından küçük çocukların, ailelerinin izni olsa dahi sosyal medya platformlarında hesap açmasına izin verilmeyecek.
Çalışmanın temel hedefi, çocukların dijital ortamda yalnızca yaşlarına uygun içerik ve oyunlara erişebilmesini sağlamak ve sosyal medya kaynaklı riskleri en aza indirmek.
Gerekçe: Bağımlılık ve Mahremiyet İhlali
Anadolu Ajansı’nın haberine göre, bakanlık yetkililerinin sunumunda düzenlemenin gerekçesi olarak çocukların sosyal medya nedeniyle bağımlılık, mahremiyet ihlali ve zararlı içeriklere maruz kalması gösterildi. Sunumda, çocukların dijital güvenliğini sağlama sorumluluğunun bireylerden çok sosyal medya platformlarına yüklenmesi gerektiği vurgulandı.
Hangi yasa değişecek?
Hazırlanan düzenleme kapsamında, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişikliğe gidilmesi planlanıyor. Mevcut yasal çerçevenin çocukları sosyal medya ve çevrim içi platformların olumsuz etkilerinden korumakta yetersiz kaldığı ifade edildi.
Kritik eşik: 15 yaş
Düzenlemenin merkezinde yaş sınırı yer alıyor. Buna göre sosyal ağlara erişimde alt sınır 15 yaş olacak. Bu yaşın altındaki çocuklar, ebeveyn onayı bulunsa bile sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak. Uygulamanın hayata geçirilebilmesi için platformlara etkili yaş doğrulama sistemleri kurma zorunluluğu getirilecek. Bu sistemlerin nasıl işleyeceği ise çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenecek.
Oyunlara yasak yok, yaşa göre sınır var
Sunumda, çevrim içi oyunlara ilişkin yaklaşımın sosyal medyadan farklı olduğu belirtildi. Oyunlar için genel bir yasak öngörülmezken, yaşa göre derecelendirme sisteminin güçlendirilmesi planlanıyor. Çocukların yalnızca kendi yaş gruplarına uygun oyunlara erişebilmesi, daha büyük yaş gruplarına yönelik içeriklerin ise otomatik olarak sınırlandırılması hedefleniyor.
Ebeveyn denetimi ve platformlara yeni yükümlülükler
Düzenleme, ebeveyn denetimini de kapsıyor. Sosyal medya platformlarının ebeveyn kontrol araçlarını zorunlu olarak sunması, yasa dışı veya zararlı içeriklerin kolayca bildirilebileceği etkin başvuru mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor.
Ayrıca platformların, çocukların yaş sınırından önce sosyal medyaya erişimini engellemek için aldıkları önlemleri düzenli olarak raporlaması da gündemde. Çocuklara yönelik aldatıcı reklamların önlenmesi için sosyal ağ sağlayıcılarına ek sorumluluklar getirilmesi öngörülüyor.
Uluslararası örnekler incelendi
Sunumda, çocukların güvenli internet erişimine ilişkin uluslararası uygulamalara da yer verildi. En kapsamlı düzenlemelerin Birleşik Krallık ve Avustralya’da hayata geçirildiği belirtilirken, Avustralya’nın 16 yaş altına sosyal medya yasağı getiren ilk ülke olduğu hatırlatıldı.
Avustralya’daki uygulamada, kurallara uymayan platformlara 2025 itibarıyla 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar idari para cezası öngörüldüğü aktarıldı. Bu yaklaşımın İngiltere ve ABD başta olmak üzere birçok ülkede de tartışıldığı ifade edildi.
